LAI CHÂU TỰ HÀO PHÁT TRIỂN CÙNG ĐẤT NƯỚC

Là tỉnh miền núi biên giới phía Tây Bắc của Tổ quốc, có vị trị chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia. Ngược dòng lịch sử, ngay sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945, Lai Châu là địa bàn đầu tiên của miền Bắc bị thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, Nhân dân các dân tộc Lai Châu đã vùng lên cùng cả nước chống giặc ngoại xâm. Việc thành lập Mặt trận Tây Bắc và hoạt động của bộ đội Tây Tiến, các đội vũ trang tuyên truyền, phong trào cách mạng ở Lai Châu phát triển nhanh chóng. Trước tình hình đó, ngày 10/10/1949, Ban Thường vụ Liên khu ủy 10 đã ra Nghị quyết số 34 về thành lập Ban cán sự Lai Châu - tổ chức tiền thân của Đảng bộ tỉnh Lai Châu ngày nay. Đây là sự kiện lịch sử có ý nghĩa quan trọng, khẳng định sự trưởng thành của phong trào cách mạng ở Lai Châu. Từ đây, phong trào chính thức có tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo, trở thành bộ phận gắn bó chặt chẽ với phong trào cách mạng của cả nước.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Ban cán sự Lai Châu đã quán triệt, vận dụng sáng tạo đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mình là chính, động viên các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia kháng chiến lập nên nhiều chiến công xuất sắc, ngày 12/12/1953 đã giải phóng thị trấn Lai Châu. Nhân dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư căn dặn đồng bào và cán bộ Lai Châu phải “Đoàn kết thân ái giúp đỡ lẫn nhau. Giúp đỡ bộ đội diệt phỉ, trừ gian, giữ gìn trật tự. Ra sức tăng gia sản xuất để mọi người được ấm no. Cán bộ thì phải thật sự gần gũi giúp đỡ nhân dân, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết”. Những lời động viên, căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, khích lệ Nhân dân Lai Châu hăng hái lao động sản xuất, huy động sức người, sức của cho chiến trường góp phần quan trọng trực tiếp làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, giải phóng hoàn toàn miền Bắc nước ta.

Góp phần làm nên thắng lợi của chiến dịch, nhân dân các dân  tộc Lai Châu đã đóng góp 2.666 tấn gạo (vượt 64 tấn), 226 tấn thịt (vượt 43 tấn), 210 tấn rau xanh, huy động được 16.972 dân công tính ra ngày công bằng 568.139 ngày, 348 ngựa thồ, 62 thuyền, hàng trăm mảng, góp 25.070 cây gỗ các loại để chống lầy, làm đường cho xe pháo và bộ đội vượt qua. Những cân gạo, thịt, rau được huy động tại chỗ đã phục vụ nhanh chóng, kịp thời tại chỗ cho quân ta.

Trong suốt hành trình 21 năm trường kỳ chống Mỹ, với khẩu hiệu “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc tỉnh phát huy truyền thống quyết chiến, quyết thắng Điện Biên Phủ anh hùng, quán triệt và triển khai thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: vừa kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam; vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc… Động viên hàng vạn con em lên đường ra mặt trận chiến đấu tại các chiến trường B, chiến trường C với tinh thần “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”; thanh niên các dân tộc Lai Châu thực hiện tốt phong trào “Ba sẵn sàng”. Bên cạnh thực hiện nhiệm vụ chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu, tỉnh còn huy động được hàng chục vạn ngày công mở các tuyến đường chiến lược, vận chuyển lương thực, vũ khí ra chiến trường, giúp bộ đội đào hầm, hào, di chuyển trận địa pháo góp phần cùng quân dân cả nước giành thắng lợi lịch sử mùa Xuân năm 1975 và làm tròn nghĩa vụ quốc tế với nước bạn Lào.

 Đất nước hoàn toàn thống nhất, non sông thu về một mối, Lai Châu bước vào thời kỳ mới, vừa tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh, anh dũng chiến đấu bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới phía Tây Bắc của Tổ quốc, vừa đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, hăng hái tham gia lao động sản xuất cùng cả nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Nhằm tạo điều kiện cho tỉnh Lai Châu nói riêng và cả vùng Tây Bắc nói chung phát triển nhanh hơn, mạnh hơn, vững chắc hơn trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khoá XI, tháng 11/2003 đã ra Nghị quyết về điều chỉnh địa giới hành chính, chia tách tỉnh Lai Châu thành hai tỉnh Điện Biên và Lai Châu. Theo đó, tỉnh Lai Châu mới đi vào hoạt động từ ngày 01/01/2004, gồm 4 huyện của tỉnh Lai Châu cũ và tiếp nhận huyện Than Uyên của tỉnh Lào Cai, với diện tích tự nhiên trên 9.000 km2 gồm 5 huyện, 86 xã, thị trấn, trên 30 vạn người.

Khi được chia tách, thành lập mới trong điều kiện vô vàn khó khăn và thách thức, nằm trong số những tỉnh nghèo nhất cả nước; kinh tế - xã hội kém phát triển, 60% dân số là hộ nghèo, đội ngũ cán bộ vừa mới, vừa thiếu; tình hình an ninh trật tự còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp; 30% xã chưa đủ điều kiện thành lập đảng bộ cấp xã; trên 60% thôn, bản, tổ dân phố chưa có chi bộ; 15% thôn, bản chưa có đảng viên...

Từ sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng bộ tỉnh, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực vươn lên của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân, đến nay, sau 22 năm chia tách, thành lập, tỉnh Lai Châu đã đạt được những thành tựu quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực. Kinh tế phát triển khá, tốc độ tăng trưởng bình quân trong 21 năm (2004 - 2025) đạt trên 9%/năm; quy mô GRDP theo giá hiện hành ước đạt 32.595 tỷ đồng. Thu ngân sách trên địa bàn tỉnh tăng trên 83 lần, từ 31 tỷ đồng lên trên 2.600 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người tăng từ 2,2 triệu đồng năm 2004 lên 65 triệu đồng năm 2025. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch đúng hướng. Nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 14,2%; công nghiệp, xây dựng chiếm 44,5%; dịch vụ chiếm 35,4%. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, đến hết năm 2025 còn 16,3%. Triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; toàn tỉnh có 280 sản phẩm được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư, 100% xã đã có đường ô tô đến trung tâm; tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia đạt trên 97%; trên 93% dân cư nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh, 99% dân cư đô thị được sử dụng nước sạch. Công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được triển khai đồng bộ. Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng được nâng lên.

Năm 2025, cùng với cả nước, tỉnh Lai Châu triển khai thực hiện hiệu quả sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đúng kế hoạch, bảo đảm tinh, gọn, mạnh, hiệu quả, đã giảm 9 đảng đoàn, ban cán sự đảng, 14 cơ quan cấp tỉnh, 100 phòng và tương đương cấp tỉnh, 701 phòng và tương đương cấp huyện; kết thúc hoạt động của 8 đơn vị hành chính cấp huyện; giảm 64,15% đơn vị hành chính cấp xã. Đảng bộ tỉnh  42 đảng bộ trực thuộc, 316 tổ chức cơ sở đảng, 31.616 đảng viên (81 đảng bộ cơ sở, 235 chi bộ cơ sở), 18 đảng bộ bộ phận trực thuộc đảng bộ cơ sở; 1.808 chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, đảng ủy bộ phận; giảm 245 tổ chức cơ sở đảng, 248 chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở. Các tổ chức cơ sở đảng sau sắp xếp, hợp nhất đã nhanh chóng ổn định, phát huy vai trò hạt nhân chính trị, giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền các cấp, xây dựng tỉnh Lai Châu ngày càng phát triển.

Đặc biệt, đã tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025-2030, với phương châm “Đoàn kết - dân chủ - kỷ cương - sáng tạo - phát triển”. Đại hội đã đề ra những định hướng phát triển quan trọng, “phấn đấu đến năm 2030 đưa Lai Châu trở thành tỉnh phát triển trung bình của vùng trung du và miền núi phía Bắc, đến năm 2045 trở thành tỉnh trung bình của cả nước”, được cụ thể bằng 22 chỉ tiêu chủ yếu, 3 đột phá, 4 nhiệm vụ trọng tâm, 5 quan điểm phát triển và 6 giải pháp chủ yếu. Thành công của Đại hội là kết tinh trí tuệ và ý chí của toàn Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, là kết quả của sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng vào điều kiện thực tiễn của tỉnh; là thắng lợi đầu tiên mở đường cho sự chuyển mình vươn lên mạnh mẽ của tỉnh trong nhiệm kỳ mới; khẳng định khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững.

Những thành tựu của Lai Châu đạt được là kết quả của sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc, là sự vận dụng sáng tạo, linh hoạt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn địa phương dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sáng tạo của Đảng bộ tỉnh góp phần vào thành tích chung của dân tộc sẵn sàng cùng đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng như Bác Hồ hằng mong ước.