Nâng cao chất lượng, giá trị vùng chè tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm

Với đặc thù của xã miền núi, có điều kiện tự nhiên, khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi cho phát triển các cây trồng vật nuôi, hình thành vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Trong những năm qua, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, sự nỗ lực cố gắng của Nhân dân các dân tộc, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Bản Bo đã có nhiều chuyển biến tích cực, trong đó cây chè từng bước khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp của xã, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho Nhân dân.

Cây chè có tổng diện tích 1.120,6 ha; chủ yếu gồm các giống chè Kim Tuyên, Shan, PH8; trong đó chè kinh doanh là 1.020,8 ha, năng suất đạt 11,3 tấn/ha/năm; sản lượng chè búp tươi đạt 11.535 tấn, sản lượng chè được chế biến sâu đạt khoảng 5 tấn/năm (chè khô các loại); tổng doanh thu từ chè đạt 127,7 tỷ đồng/năm. Hiện nay trên địa bàn xã có 9 công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết thu mua, sơ chế biến chè búp tươi, tạo đầu ra ổn định cho Nhân dân; tạo sinh kế bền vững và nguồn thu nhập chính cho người dân, góp phần giảm nghèo bền vững.

Để cây chè phát triển theo hướng bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người dân yên tâm gắn bó với cây chè, ủy ban nhân dân xã đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiến hành rà soát quy hoạch vùng chè; vận động Nhân dân tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Liên doanh, liên kết chặt chẽ với công ty trong chuyển giao kĩ thuật và bao tiêu sản phẩm. Đến nay, trên địa bàn xã có 9 công ty, doanh nghiệp đứng ra thu mua bao tiêu sản phẩm cho bà con. Nhờ đó, giá chè ổn định ở mức 6.000 - 8.000 đồng/kg búp tươi. Hiện toàn xã có 13 sản phẩm OCOP từ chè đạt 3 sao trở lên (trong đó 7 sản phẩm 3 sao, 6 sản phẩm 4 sao). Nhiều sản phẩm chè đã xuất khẩu ra thị trường nước ngoài mang lại giá trị kinh tế cao.

Toàn xã có 1.934 hộ, trong đó có 1.615 hộ tham gia trồng chè, đạt tỷ lệ 83,5%, trong đó có nhiều bản như Cò Nọt Mông, Hua Sẳng, Cốc Phung, Nậm Phát tỷ lệ hộ dân trồng chè đạt 100%, tỷ lệ hộ nghèo ở các bản trồng chè giảm rõ rệt qua từng năm. Khẳng định cây chè cây trồng chủ lực, mang lại giá trị sinh kế bền vững cho Nhân dân trên địa bàn xã.

Nhận thức rõ vai trò, giá trị kinh tế từ cây chè, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu “... tập trung đầu tư phát triển vùng chè chuyên canh tập trung theo hướng sản xuất hàng hóa phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của từng bản; chế biến lâm sản gắn với phát triển vùng nguyên liệu...”. Với nhiệm vụ trọng tâm được xác định là “... Cải tạo, thâm canh chè theo tiêu chuẩn trên 70% diện tích hiện có; tiếp tục thu hút, khuyến khích, đồng hành cùng các tổ chức, cá nhân áp dụng khoa học, công nghệ, đổi mới dây chuyền sản xuất, sản xuất chế biến sạch, chế biến sâu các sản phẩm từ chè; thu hút đầu tư từ 01 - 02 cơ sở chế biến theo quy hoạch, kế hoạch, gắn với liên kết trong trồng, chăm sóc theo tiêu chuẩn, quy chuẩn (VietGAP và tương đương) và bao tiêu sản phẩm chè búp tươi; tập trung tuyên truyền, hướng dẫn thành lập mới các tổ hợp tác thâm canh, chăm sóc cây chè; phấn đấu đến năm 2030 tổng sản lượng chè đạt trên 15.000 tấn, doanh thu từ chè đạt 110 tỷ đồng...”.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được việc phát triển cây chè trên địa bàn xã Bản Bo gặp nhiều khó khăn do chưa có vùng chè đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ quy mô lớn. Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn còn nhỏ lẻ, chưa đủ để hình thành vùng nguyên liệu ổn định, đồng bộ, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Sản xuất còn manh mún, đầu tư chưa đồng bộ: Diện tích và kỹ thuật canh tác chưa thống nhất, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất tập trung. Liên kết sản xuất chưa bền vững, mối quan hệ giữa người dân, tổ hợp tác và doanh nghiệp chưa chặt chẽ; hợp đồng liên kết còn nhỏ lẻ, thiếu cơ chế ổn định, ảnh hưởng đến việc thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lâu dài.

Thời gian tới, để cây chè thành cây trồng chủ lực, chú trọng phát triển vùng chè theo hướng xanh, bền vững cần tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt trong toàn hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về sự cần thiết, tính tất yếu và hiệu quả của phát triển cây chè theo hướng áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn trong sản xuất để xây dựng vùng chè đảm bảo an toàn, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị vùng chè; thay đổi tư duy, khắc phục tập quán canh tác lạc hậu, nâng cao kỹ năng, tuân thủ quy trình sản xuất, quy định việc cam kết thực hiện trong tất cả các khâu hợp tác liên kết.

Lựa chọn giống chè mới có năng suất, chất lượng cao (kim tuyên, shan,…) trong cải tạo, trồng mới. Tiếp tục quản lý chặt chẽ vùng chè tập trung hiện có; tổ chức tập huấn, tuyên truyền, vận động, hướng dẫn Nhân dân ứng dụng công nghệ cao, áp dụng quy trình sản xuất chè theo hướng áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn (VietGap, hữu cơ,…)..

Tiếp tục thu hút, khuyến khích, đồng hành, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư áp dụng khoa học, công nghệ, đổi mới dây chuyền sản xuất, sản xuất chế biến sạch, chế biến sâu các sản phẩm từ chè, nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm. Từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích, tăng doanh thu từ hoạt động sản xuất và chế biến chè, nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phát triển kinh tế bền vững. Xây dựng mới 02 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP đạt 3 sao trở lên. Quan tâm đầu tư, thiết kế mẫu mã sản phẩm, bao bì thân thiện với môi trường, khuyến khích 100% số hộ gia đình trồng chè trên địa bàn xã tham gia liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; đặc biệt là các vùng nguyên liệu áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn VietGap, GlobalGAP,… trong sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm, mang lại giá trị kinh tế ngày càng cao cho người nông dân trồng chè, góp phần xây dựng Bản Bo ngày càng phát triển.