Lai Châu quan tâm phát triển vùng dân tộc Mảng, La Hủ

Dân tộc Mảng, La Hủ chủ yếu sinh sống tại những nơi có địa hình bị chia cắt, độ dốc lớn, xa trung tâm, thiếu đất sản xuất, cơ sở hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ, đời sống còn gặp nhiều khó khăn, sinh kế bấp bênh; lối sống khép kín trong bản làng, tính tự ti cao, chưa hòa nhập giao thoa với các dân tộc khác, còn trông chờ nhiều vào sự hỗ trợ của Nhà nước, tâm lý không muốn thoát nghèo...

Trước thực tế đó, Tỉnh ủy, cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt, triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các chương trình, đề án, chính sách của Trung ương, của tỉnh nhất là các chương trình mục tiêu quốc gia đã tập trung đầu tư, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội của đồng bào dân tộc thiểu số trong đó có dân tộc Mảng, La Hủ đạt được kết quả tích cực.

Vùng đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ sinh sống có nhiều tiềm năng, lợi thế, có quỹ đất và tài nguyên rừng lớn với trên 75.000 ha đất rừng, tạo điều kiện phát triển kinh tế lâm nghiệp, trồng và khai thác hợp lý các loại cây dược liệu có giá trị như sâm, thất diệp nhất chi hoa, sa nhân tím, thảo quả, đồng thời mang lại nguồn thu ổn định từ chi trả dịch vụ môi trường rừng. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 16,52 triệu đồng.

Thông qua các hoạt động tuyên truyền vận động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã giúp đồng bào dân tộc La Hủ, Mảng đã từng bước chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp và thay đổi phương thức sản xuất cũ, lạc hậu bằng phương thức sản xuất mới dựa trên cơ sở tiến bộ khoa học kỹ thuật; dần thay đổi truyền thống canh tác phụ thuộc nhiều vào tự nhiên; tập quán du canh du cư, đốt nương làm rẫy được xóa bỏ, chuyển sang bảo vệ, giữ vững và phát triển diện tích rừng phòng hộ đầu nguồn Sông Đà. Diện tích, tỷ lệ che phủ rừng ngày được nâng lên, đó là nhờ tác động từ các chính sách hỗ trợ khoanh nuôi, tái sinh, bảo vệ rừng; nơi có diện tích lúa nước thì canh tác lúa nước ổn định có năng suất, nhiều hộ dân đã tự đảm bảo được lương thực, từng bước tiến tới phát triển kinh tế; giao lưu kinh tế giữa vùng dân tộc La Hủ, Mảng với các dân tộc khác được tăng cường.

Cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư nhất là các dự án phục vụ đời sống, dân sinh như giao thông, thủy lợi, trường lớp học, trạm y tế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các bản, các xã; sắp xếp ổn định dân cư, nhất là ổn định dân cư khu vực biên giới, thôn bản có nguy cơ sạt lở, lũ ống, lũ quét. Đến nay người dân tộc La Hủ, Mảng đã cơ bản ổn định dân cư. 

Văn hoá - xã hội có chuyển biến tích cực. Nâng cao chất lượng dân số, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ em. Từng bước xoá bỏ tư tưởng tự ti dân tộc để hoà nhập vào sự phát triển chung cùng với cộng đồng các dân tộc khác. Trình độ dân trí của đồng bào đã được nâng lên, người dân được tiếp cận và thay đổi tư duy trong giáo dục, y tế.

Các chính sách được đầu tư, hỗ trợ đã tác động có hiệu quả đến giảm nghèo, đời sống vật chất, tinh thần của người dân từng bước được nâng lên; chất lượng giáo dục có sự thay đổi tạo điều kiện cho con em người dân tộc có cơ hội đến trường và theo học lên các bậc cao hơn, 100% số học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập theo quy định, 9/9 xã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi, đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3 và đạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 2 trở lên.

Hiện nay trên địa bàn vùng dân tộc Mảng, La Hủ có 2.788 lao động qua đào tạo, chiếm 23,26% lực lượng lao động, có 573 người đi làm ngoài tỉnh, có 1 lao động dân tộc La Hủ đã đạt phỏng vấn đi lao động thời vụ tại Hàn Quốc đang chờ xuất cảnh.

Giao lưu văn hoá với các dân tộc khác được tăng cường; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá truyền thống, từng bước tiến tới xoá bỏ những tập tục lạc hậu; người dân tộc Mảng, La Hủ từng bước tiếp cận với các phương tiện thông tin (đài, báo, truyền thanh, truyền hình, internet...). Khối đại đoàn kết giữa dân tộc Mảng, La Hủ với các dân tộc khác được tăng cường; củng cố vững chắc lòng tin của người dân vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Công tác an ninh, trật tự an toàn xã hội và chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững và ổn định. Các vấn đề liên quan đến di dịch cư tự do, tuyên truyền đạo trái pháp luật được kiểm soát và ngăn chặn hiệu quả.

Tuy nhiên, đời sống của đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ vẫn còn nhiều khó khăn; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo năm 2025 ở mức cao (68,7%), gấp khoảng 2,5 lần mức bình quân chung của tỉnh. Trình độ, kỹ thuật sản xuất còn nhiều bất cập, chủ yếu dựa vào điều kiện tự nhiên; việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn hạn chế nên năng suất, sản lượng cây trồng thấp. Một số phong tục, tập quán lạc hậu vẫn tồn tại; tình trạng tảo hôn còn xảy ra; tệ nạn ma túy ảnh hưởng đến an ninh trật tự, làm suy giảm chất lượng cuộc sống; đây vẫn là vùng “lõi nghèo” của tỉnh.

Thời gian tới để tiếp tục quan tâm phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu đến năm 2030 thu nhập bình quân của người dân tộc Mảng, La Hủ bằng ½ thu nhập bình quân đầu người của tỉnh, thu hẹp khoảng cách phát triển với các vùng, dân tộc khác, cần quán triệt, triển khai hiệu quả mục tiêu về phát triển kinh tế - xã hội được xác định trong Nghị quyết Đại hội XV Đảng bộ tỉnh gắn với Nghị quyết số 15-NQ/TU, ngày 13/4/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc Mảng, La Hủ giai đoạn 2026-2030. Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, công tác chỉ đạo, điều hành của chính quyền, sự phối hợp của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và sự tham gia của các tầng lớp Nhân dân.

Triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp phát triển toàn diện kinh tế, văn hóa - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở trong vùng đồng bào dân tộc Mảng, La Hủ. Việc phát triển phải đặt mỗi người dân làm trung tâm, phát huy nội lực, ý chí tự lực, tự cường, vươn lên của đồng bào, đồng thời tranh thủ tối đa sự hỗ trợ của Trung ương và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, bảo đảm nguyên tắc “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Chú trọng khai thác hợp lý tiềm năng, lợi thế; chuyển dịch lao động sang các ngành nghề phi nông nghiệp; tiếp tục phát triển nông, lâm nghiệp bền vững, tạo sinh kế ổn định, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu; bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp, từng bước xóa bỏ hủ tục lạc hậu, nâng cao đời sống vật chất tinh thần; củng cố quốc phòng, an ninh khu vực biên giới, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, tăng cường khối đại đoàn kết giữa các dân tộc...