Lai Châu chú trọng phát huy vai trò cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương

HĐND tỉnh khóa XV, nhiệm kỳ 2021-2026 có 50 đại biểu, đủ số lượng đại biểu ấn định, đến nay tổng số đại biểu đang hoạt động là 42 đại biểu, giảm 8 đại biểu so với đầu nhiệm kỳ (7 đại biểu nghỉ hưu theo chế độ, 1 đại biểu được điều động chuyển công tác sang tỉnh khác). Thường trực HĐND có 6 đồng chí; có 4 Ban chuyên môn: Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Văn hóa - Xã hội, Ban Pháp chế, Ban Dân tộc; có 8 Tổ đại biểu theo 8 đơn vị hành chính cấp huyện. Thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, HĐND tỉnh đã kịp thời sắp xếp, kiện toàn 8 Tổ đại biểu gồm các xã, phường phù hợp với mô hình mới.

Hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và hoàn thành tốt chương trình, kế hoạch đề ra. Các đại biểu HĐND tỉnh đã phát huy vai trò, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri và Nhân dân, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp HĐND tỉnh.

Trước mỗi kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh chủ trì làm việc với UBND tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh và các Ban HĐND tỉnh cùng các ngành liên quan thống nhất dự kiến nội dung, chương trình và các vấn đề sẽ được đưa ra thảo luận và quyết định tại kỳ họp. Trên cơ sở đó, Thường trực và các Ban HĐND tỉnh chủ động tiến hành giám sát, khảo sát thực tiễn, thu thập thông tin từ các đối tượng chịu tác động của nghị quyết; đảm bảo việc tiếp thu ý kiến phản biện của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các tổ chức thành viên; đề cao công tác thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh; tranh thủ nhiều ý kiến chuyên sâu, đa chiều, có tính phản biện để đảm bảo các nghị quyết sau khi ban hành khả thi, có hiệu lực, hiệu quả cao trong cuộc sống.  Các Tổ đại biểu đã triển khai, thực hiện nhiệm vụ đảm bảo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, Quy chế hoạt động của HĐND tỉnh, phát huy vai trò cầu nối giữa cử tri với HĐND và các cơ quan Nhà nước; xây dựng kế hoạch công tác hằng năm, phân công nhiệm vụ cho từng đại biểu, tạo sự chủ động trong triển khai các hoạt động tiếp xúc cử tri, giám sát, khảo sát...

Trong nhiệm kỳ, HĐND tỉnh đã tổ chức 35 kỳ họp, trong đó 9 kỳ họp thường kỳ, 26 kỳ họp chuyên đề. Thời gian tổ chức các kỳ họp được Thường trực HĐND xây dựng phù hợp với tình hình thực tiễn; các kỳ họp thường lệ được truyền hình, truyền thanh trực tiếp để tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động của HĐND tỉnh, tạo sự đồng thuận cao trong cử tri và Nhân dân đối với những chính sách HĐND xem xét, quyết định. Sau các kỳ họp, các Nghị quyết được chỉnh lý, trình Chủ tịch HĐND ký chứng thực và ban hành, trên cơ sở quy định của pháp luật, HĐND tỉnh đã ban hành 377 nghị quyết, trong đó có 164 nghị quyết thường kỳ, 213 nghị quyết chuyên đề (41 nghị quyết công tác cán bộ, 126 nghị quyết quy phạm pháp luật). Các nghị quyết do HĐND tỉnh ban hành đúng quy định của pháp luật, kịp thời cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Trung ương, Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.

Các nghị quyết của HĐND tỉnh sau khi ban hành được UBND các cấp, các ngành tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần giải quyết kịp thời những vấn đề quan trọng, cấp bách, qua đó tạo sự chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội, được Nhân dân đồng tình, ủng hộ.

Hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân được chú trọng. Thường trực HĐND tỉnh đã phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban MTTQVN tỉnh tổ chức 19 đợt tiếp xúc cử tri cho đại biểu HĐND các cấp tại 1.084 lượt điểm tiếp xúc cử tri với gần 72.000 lượt cử tri tham dự; ghi nhận trên 12.060 lượt ý kiến, kiến nghị của cử tri, tổng hợp gửi UBND tỉnh, các sở ngành 345 kiến nghị; tỷ lệ đại biểu thực hiện đầy đủ các cuộc tiếp xúc cử tri trong năm trên 93%. Việc giải quyết kiến nghị của cử tri được Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo theo dõi, đôn đốc và giám sát. Kết quả, có 98% kiến nghị đã được giải quyết kịp thời, đúng quy định, đáp ứng nguyện vọng của cử tri.

Những kết quả đạt được của HĐND tỉnh trong nhiệm kỳ ngày càng khẳng định rõ vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân góp phần xây dựng tỉnh Lai Châu ngày càng phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được công tác dự báo, đánh giá tác động của một số nghị quyết chưa sâu nên sau khi ban hành chưa phát huy được hiệu quả, còn phải sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn; một số cơ chế, chính sách chậm được cụ thể hóa, dẫn đến việc triển khai còn bất cập. Chất lượng một số báo cáo thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh có thời điểm còn hạn chế, nội dung chưa sâu, tính phản biện chưa cao...

Thời gian tới, để tiếp tục khẳng định và phát huy vai trò cơ qun quyền lực nhà nước ở địa phương trên cơ sở các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, định hướng của Tỉnh ủy, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XV Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030 cụ thể hóa thành nghị quyết của HĐND tỉnh. Mỗi nghị quyết, chính sách ban hành phải mang tính tổng thể, liên tục, đồng bộ, bảo đảm kế thừa phù hợp với đặc thù của từng địa phương, khu vực trên địa bàn tỉnh gắn với sáng tạo, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tạo đột phá quan trọng cho sự phát triển.

Tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của HĐND gắn với đổi mới công tác xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật theo Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị. Nâng cao chất lượng hoạt động đại biểu HĐND tỉnh. Chủ động phối hợp nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá phát triển kinh tế - xã hội địa phương; trong quá trình xây dựng cơ chế, chính sách cần huy động sự tham gia tích cực của các đại biểu HĐND, các chuyên gia, các nhà khoa học và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp. Tăng cường giám sát có trọng tâm, trọng điểm gắn với công tác hậu kiểm; nghiên cứu hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng và chia sẻ cơ sở dữ liệu nhằm bảo đảm công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri được thực hiện minh bạch và hiệu quả, tạo niềm tin và sự đồng thuận trong Nhân dân, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững.