Lai Châu chú trọng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Lai Châu được bao bọc bởi dãy núi Hoàng Liên Sơn và các đỉnh núi cao hùng vỹ, địa hình chia cắt mạnh, độ dốc lớn và nhiều dạng địa mạo phức tạp. Có 7/10 ngọn núi cao nhất Việt Nam: Pu Si Lung (3.083 m), Pu Ta Leng (3.049 m), Bạch Mộc Lương Tử (3.046 m), Phàn Liên San (3.015 m), Tả Liên Sơn (2.996 m); Pờ Ma Lung (2.967 m); Chung Nhía Vũ (2.918 m). Có hang động đẹp hàng đầu Tây Bắc như Pu Sam Cáp, Chin Chu Chải, Tiên Sơn, Gia Khâu... và những thác nước hùng vỹ nhất Tây Bắc như thác Tác Tình, thác Nậm Lúc, thác Rêu... tạo nên cảnh quan hùng vĩ và nguyên sơ để khai thác, phát triển du lịch mạo hiểm. Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng và nhiều lối mở trên tuyến biên giới có tiềm năng phát triển dịch vụ - thương mại, xuất nhập khẩu...

Nhằm khai thác tốt tiềm năng, lợi thế sẵn có, trong những năm qua, Tỉnh ủy, cấp ủy chính quyền các cấp đã chú trọng phát triển du lịch, Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 17/02/2021 về bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030; Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh đã cụ thể để triển khai thực hiện.

Bằng sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền các cấp; tích cực tham gia thực hiện của Nhân dân đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Khôi phục 14 lễ hội, hỗ trợ duy trì tổ chức sau khôi phục 5 lễ hội, hỗ trợ tổ chức 40 lễ hội; duy trì tổ chức chuỗi sự kiện Lễ hội mùa xuân như: Lễ hội Nàng Han, Lễ hội Gầu Tào Cha, Tú Tỉ, Lễ hội Hoa Lan, Lễ hội Pu Ta Leng, Lễ hội Sú Khon Khoài, Lễ hội trà; Lễ hội Lùng Tùng…; đặc biệt đã tổ chức thường niên 3 sản phẩm Lễ hội theo quy mô cấp tỉnh (Tết độc lập 2/9; Lễ hội Đền thờ vua Lê Thái Tổ, Lễ hội Then Kin Pang); khai thác hiệu quả sản phẩm du lịch văn hoá chợ phiên vùng cao tại chợ đêm San Thàng, chợ phiên Sìn Hồ, chợ phiên Sin Suối Hồ, chợ phiên Tà Mung, chợ Dào San,... giới thiệu giá trị văn hoá đặc sắc của Lai Châu, gia tăng sự trải nghiệm của du khách trong nước và quốc tế.

Toàn tỉnh có 11 di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, 2 di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại; 32 di tích được xếp hạng, trong đó 5 di tích cấp quốc gia, 27 di tích cấp tỉnh, 1 bảo vật quốc gia thuận lợi cho phát triển du lịch trải nghiệm, khám phá văn hóa, lịch sử.

Về du lịch hiện có 25 khu, điểm du lịch được công nhận; hình thành một số sản phẩm du lịch hấp dẫn như: Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ, Sì Thâu Chải, Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây, Cổng trời, Ô Quy Hồ... Có 138 cơ sở lưu trú (trong đó: 1 khách sạn đạt tiêu chuẩn 5 sao; 37 khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 1 đến 3 sao; 89 nhà nghỉ; 13 homestay) với tổng số 2.523 phòng; 150 nhà hàng đủ tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch.

Quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp hạ tầng thiết yếu để phát triển du lịch tại các xã Bình Lư, Tả Lèng, Phong Thổ, Than Uyên, Tân Uyên; hạ tầng giao thông đến điểm du lịch xã Sìn Hồ, xã Sin Suối Hồ,..; hạ tầng du lịch khu du lịch cao nguyên Sìn Hồ, bản Gia Khâu 1, các bản du lịch cộng đồng,... tổng mức đầu tư trên 146 tỷ đồng; huy động, thu hút được 5 nhà đầu tư vào đầu tư phát triển các khu, điểm du lịch với số vốn đăng ký 6.542 tỷ đồng. Đến nay, đã hoàn thành 3 dự án: Khu du lịch sinh thái đỉnh đèo Hoàng Liên; Du lịch thác trắng đèo Hoàng Liên Sơn (Cầu Kính Rồng Mây); Khu du lịch suối nước nóng Vàng Pó. Một số dự án đang triển khai như: Mời khởi công dự án quần thể khu du lịch nghỉ dưỡng Vườn Địa Đàng xã Bình Lư với tổng mức vốn đầu tư là 6.000 tỷ đồng của Công ty Cổ phần kinh doanh Xi măng Miền Bắc; Khu du lịch sinh thái suối nước nóng Phiêng Phát và Khu du lịch suối khoáng nóng Pắc Ta đã được quy hoạch phân khu, đang thực hiện các bước thu hút, lựa chọn nhà đầu tư.

Duy trì tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch để thông tin, quảng bá thiên nhiên, văn hóa và con người Lai Châu đến với đông đảo du khách trong nước và quốc tế như: Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ III tại tỉnh Lai Châu năm 2021; Tuần Du lịch - Văn hóa Lai Châu (năm 2022, 2023, 2024); tổ chức phiên chuyên đề “Phát triển du lịch cộng đồng gắn với metaverse” trong chương trình Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam tại Lai Châu, Hội chợ Sâm Lai Châu; Giải vô địch quốc gia Marathon Báo Tiền Phong năm 2023, Ngày hội Văn hoá các dân tộc có số dân dưới 10.000 người lần thứ I; Giải vô địch điền kinh các nhóm tuổi trẻ quốc gia năm 2025,...

Hoạt động liên kết hợp tác phát triển du lịch được chú trọng. Tổ chức 5 cuộc xúc tiến tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, tỉnh Bình Định và tỉnh Quảng Bình thu hút được hàng 100 nghìn người đến thăm quan, trải nghiệm; đón trên 15 đoàn Famtrip, Mediatrip với trên 450 người từ các tỉnh thành đến Lai Châu nghiên cứu, mở rộng thị trường khách du lịch.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng lượt khách du lịch bình quân 33,4%/năm vượt chỉ tiêu kế hoạch Nghị quyết XIV Đảng bộ tỉnh đề ra; tổng lượt khách du lịch đạt trên 5 triệu lượt (khách quốc tế đạt trên 0,1 triệu lượt, khách nội địa đạt trên 4,9 triệu lượt); doanh thu trên 3.800 tỷ, tăng 70,3% so với giai đoạn 2016-2020, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tạo ra nhiều việc làm cho lao động địa phương.

Tuy nhiên, du lịch Lai Châu phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế; hạ tầng giao thông, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ hoạt động du lịch chưa đồng bộ; công tác quy hoạch và quản lý du lịch còn nhiều bất cập, chưa thu hút được các nhà đầu tư tiềm năng trong lĩnh vực du lịch; sản phẩm du lịch còn đơn điệu, chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu, thời gian lưu trú của khách du lịch ngắn và mức chi tiêu còn thấp...

Thời gian tới để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ cả về phạm vi, quy mô, tính chất để phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, tạo động lực cho tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế; khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế tạo ra các sản phẩm du lịch chủ lực, độc đáo, khác biệt, có thương hiệu, chất lượng cao, bền vững, với phương châm: “Sản phẩm đặc sắc - Môi trường thân thiện - Điểm đến hấp dẫn”. Phấn đấu đến năm 2030, Lai Châu trở thành một điểm đến hấp dẫn của vùng Trung du miền núi phía Bắc, với định vị thương hiệu du lịch “Lai Châu - Kỳ vĩ và bản sắc”, cần quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ được xác định trong văn kiện Đại hội XV Đảng bộ tỉnh; Nghị quyết số 08-NQ/TU, ngày 04/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch tỉnh Lai Châu giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035...

Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở. Coi nhiệm vụ phát triển du lịch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, là sự nghiệp chung của cả hệ thống chính trị. Có chính sách đặc thù để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư tham gia phát triển du lịch;  đơn giản hoá thủ tục hành chính, tăng cường tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện các quy trình khảo sát, đầu tư các dự án du lịch đã được quy hoạch; xây dựng, phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng, nông nghiệp, văn hóa lễ hội; Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khoẻ và du lịch thể thao mạo hiểm...

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; nâng cao sức lan tỏa truyền thông và mở rộng hoạt động quảng bá du lịch. Nâng cao hiệu quả các chương trình liên kết, hợp tác phát triển du lịch giữa tỉnh Lai Châu và các tỉnh Tây Bắc mở rộng với các tỉnh, thành phố. Tập trung đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch theo hướng chuyên nghiệp; ưu tiên phát triển nhân lực tại chỗ, hình thành đội ngũ hướng dẫn viên là người địa phương; chú trọng đào tạo kỹ năng nghề cho người dân tham gia du lịch cộng đồng...