Hua Bum tăng cường lãnh đạo xoá bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu góp phần xây dựng nếp sống văn minh trong tình hình mới

Hua Bum là xã vùng cao, biên giới, có diện tích tự nhiên 35.572ha, dân số 5.716 người (tính đến 31/8/2025), với 5 dân tộc cùng sinh sống; đường biên giới dài 14,873km tiếp giáp với thị trấn Kim Thuỷ Hà (huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc); xã được thành lập từ ngày 01/7/2025 theo Nghị quyết số 1670/NQ-UBTVQH15, ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khoá XV, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích, quy mô dân số của xã Hua Bum (huyện Nậm Nhùn) và xã Vàng San (huyện Mường Tè).

Sau khi đi vào hoạt động, Ban Thường vụ Đảng uỷ đã kịp thời ban hành Kế hoạch, quyết định thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU của Tỉnh uỷ; đưa nội dung xoá bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh vào trong báo cáo chính trị, cụ thể hoá trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội, đồng thời lồng ghép vào các lĩnh vực có liên quan để lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030.

Công tác học tập, quán triệt, tuyên truyền được quan tâm triển khai thực hiện hiệu quả, tạo sự thống nhất về nhận thức và quyết tâm hành động trong toàn Đảng bộ. Tăng cường chỉ đạo, phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong triển khai thực hiện việc xoá bỏ các hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu; phát huy vai trò nêu gương, gắn trách nhiệm cá nhân người đứng đầu với kết quả triển khai nghị quyết tại địa phương, đơn vị, góp phần quan trọng tạo sự chuyển biến tích cực, rõ nét trong việc xoá bỏ các hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu trên địa bàn.

Đảng uỷ đã chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, các chi bộ trực thuộc đẩy các hoạt động mạnh tuyên truyền triển khai thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW gắn với nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” và cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân phòng tránh, đẩy lùi các tệ nạn xã hội. Các tổ chức đảng đã duy trì đưa nội dung triển khai nghị quyết vào sinh hoạt thường kỳ, kịp thời phổ biến những nhiệm vụ trọng tâm đến đảng viên; một số chi bộ thảo luận, xác định các giải pháp cụ thể hóa nghị quyết gắn với nhiệm vụ của chi bộ, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Bám sát chỉ đạo, hướng dẫn, định hướng của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ, Đảng uỷ đã hướng dẫn xây dựng mô hình chỉ đạo điểm và thực hiện nghị quyết 15-NQ/TU ở bản, bước đầu đạt được kết quả tích cực. Hiện nay, trên địa bàn xã đang duy trì và triển khai thực hiện các mô hình, như: “Bản không tảo hôn”, “Không nuôi gia súc dưới gầm sàn, gần nhà ở tại 3/12 bản”,… các mô hình có sự tham gia tích cực của cộng đồng dân cư, tạo được sự lan toả, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của người dân.

Bên cạnh đó, Đảng uỷ chỉ đạo rà soát, bổ sung việc xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương theo tinh thần Nghị quyết số 61/2023/NQ-CP, ngày 16/8/2023 của Chính phủ về xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư; đồng thời hướng dẫn sửa đổi, thay thế, bãi bỏ các hương ước, quy ước có nội dung hoặc thẩm quyền công nhận chưa phù hợp; tổ chức đánh giá hiệu quả việc triển khai thực hiện các hương ước, quy ước đối với việc công nhận các danh hiệu văn hoá, đặc biệt là danh hiệu “Gia đình văn hoá”, “Bản văn hoá”.

Quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi các mục tiêu giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.

Với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân các dân tộc trong xã, sau gần 2 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU, đến nay cuộc sống của người dân Hua Bum đã có nhiều thay đổi, các hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu tồn tại lâu đời trong Nhân dân dần được xoá bỏ; nhận thức của đồng bào các dân tộc trong xã ngày được nâng lên; đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện; tăng cường đoàn kết cộng đồng, góp phần thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia. Các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, xoá đói giảm nghèo, xoá nhà tạm, nhà dột nát đã được quan tâm thực hiện hiệu quả; các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở như đường giao thông, trường học, trạm y tế, nhà sinh hoạt cộng đồng và cải thiện sinh kế cho người dân được chỉ đạo triển khai tích cực.

Việc cưới hỏi đã giảm bớt tục thách cưới cao, nghi lễ cưới hỏi gọn nhẹ, tiết kiệm, tránh dài ngày, phô trương, lãng phí; không còn tình trạng ép hôn, gả bán; số vụ tảo hôn giảm hẳn và không còn tình trạng hôn nhân cận huyết thống. Thành lập các Ban tang lễ để hỗ trợ các hộ gia đình có người chết tổ chức đám tang theo nếp sống mới; chắt lọc, lược bỏ một số hủ tục lạc hậu trong nghi lễ tang nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống đặc trưng của dân tộc, làm ma không quá 48 tiếng, giảm thiểu tình trạng giết mổ nhiều gia súc, giữ gìn vệ sinh môi trường. Việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc được triển khai thực hiện hiệu quả; duy trì và thường xuyên tổ chức các lễ hội như: Lễ hội Gầu Tào, Lễ Cấp sắc, Lễ hội cầu mùa, Lễ hội bắt cá, dệt lanh, chế tác khèn Mông…

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai thực hiện xoá bỏ các hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã vẫn còn tồn tại một số hạn chế: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, học tập, triển khai thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU của Tỉnh uỷ và Kế hoạch của Đảng uỷ ở một số chi bộ có thời điểm chưa kịp thời; công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương trong triển khai thực hiện nghị quyết có lúc, có việc chưa được thường xuyên;..

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả việc xoá bỏ các hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân các dân tộc trên địa bàn xã, Đảng bộ xã Hua Bum xác định thời gian tới tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức quán triệt, học tập, tuyên truyền các chỉ thị, nghị quyết Trung ương, của tỉnh, nhất là Nghị quyết số 15-NQ/TU của Tỉnh uỷ, Kế hoạch thực hiện Nghị quyết của Đảng uỷ; tăng cường nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp uỷ Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, nhất là người đứng đầu về công tác xoá bỏ các hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu; tập trung các nguồn lực thực hiện tốt các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các bản vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Nêu cao ý thức của người dân, dòng họ, người có uy tín trong triển khai thực hiện việc xoá bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh; thực hiện tốt hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư. Tiếp tục triển khai, hướng dẫn xây dựng các mô hình điểm về xoá bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân các dân tộc trên địa bàn.