Đẩy mạnh công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, động lực phát triển kinh tế xã hội tỉnh Lai Châu

Ngay sau khi Chương trình hành động số 56-CTr/TU được ban hành, Ủy ban nhân dân tỉnh đã xây dựng và ban hành Kế hoạch số 4656/KH-UBND ngày 18/11/2024, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương. Các chỉ tiêu đào tạo nghề được giao cụ thể đến từng huyện, thành phố. Từ tháng 7/2025, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, được điều chỉnh chỉ tiêu kế hoạch đào tạo nghề trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng, gắn với kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của 38 xã, phường, bảo đảm đúng nhu cầu của người lao động và thị trường, đồng thời phát huy vai trò chủ động của cơ sở.

Xác định công tác tuyên truyền có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn, các cấp, các ngành trong tỉnh đã tổ chức quán triệt, học tập, tuyên truyền, triển khai thực hiện với nhiều hình thức phong phú. Các cơ quan báo chí, truyền thông đã đăng tải hàng nghìn tin, bài, phóng sự, chuyên mục về nông nghiệp nông thôn, lao động, việc làm; duy trì các chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng phổ thông và tiếng dân tộc, góp phần tuyên truyền sâu rộng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội tổ chức hơn 800 buổi tuyên truyền với trên 65.000 lượt người tham gia, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tuyên truyền phổ biến chính sách giáo dục nghề nghiệp, chính sách hỗ trợ đào tạo và tạo việc làm sau đào tạo cho người lao động. 100% (38/38) xã, phường đã xây dựng kế hoạch đào tạo nghề trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng. Đặc biệt, công tác tuyên truyền được mở rộng tới các nhóm yếu thế như người khuyết tật, người chấp hành xong án phạt tù, người sau cai nghiện. Trong năm qua, Công an tỉnh đã tổ chức 04 hội nghị tuyên truyền, tư vấn đào tạo nghề và việc làm tại 14 xã, phường, góp phần hỗ trợ người lao động tái hòa nhập cộng đồng.

Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-HĐND ngày 20/02/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh, chức năng quản lý nhà nước về giáo dục nghề nghiệp được giao về Sở Giáo dục và Đào tạo, bảo đảm thống nhất đầu mối quản lý. Đến nay, toàn tỉnh có 01 cơ sở giáo dục nghề nghiệp và 07 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên tham gia đào tạo trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng, đồng thời huy động 02 doanh nghiệp, 01 trung tâm dạy nghề tư thục và 03 trường trung cấp tư thục ngoài tỉnh tham gia đào tạo nghề trên địa bàn. Chất lượng đào tạo nghề từng bước được nâng lên thông qua việc rà soát, cập nhật chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra, gắn với nhu cầu thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Trong năm 2025, các cơ sở đào tạo đã rà soát, cập nhật 54 chương trình đào tạo ở các trình độ, trong đó có 38 chương trình đào tạo dưới 3 tháng, phù hợp với đặc điểm lao động nông thôn. Trường Cao đẳng Lai Châu đã hoàn thành tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp và 05 chương trình đào tạo ngành nghề trọng điểm, đạt tiêu chuẩn kiểm định theo quy định. Công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh tiếp tục được triển khai hiệu quả; đã có 1.421 học sinh sau tốt nghiệp THCS, THPT tham gia học giáo dục nghề nghiệp, chiếm 10,3%. Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường, thường xuyên cử cán bộ và đoàn xuống cơ sở kiểm tra, giám sát, góp phần chấn chỉnh kịp thời những hạn chế trong quá trình tổ chức đào tạo.

Bên cạnh đó, việc chuyển đổi số được triển khai đồng bộ trong quản lý và tổ chức đào tạo nghề. 100% văn bản (trừ văn bản mật) trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp được xử lý trên hệ thống quản lý văn bản điện tử; cơ sở dữ liệu giáo dục nghề nghiệp được cập nhật đầy đủ trên hệ thống dùng chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phần mềm quản lý giáo dục nghề nghiệp của tỉnh được đưa vào sử dụng từ cuối năm 2024, hỗ trợ quản lý tuyển sinh, đào tạo, tốt nghiệp và hiệu quả sau đào tạo. Đồng thời, tỉnh chú trọng đào tạo kỹ năng số cho người lao động nông thôn, đã tuyển sinh đào tạo 190 người học nhóm ngành công nghệ thông tin ở các trình độ khác nhau, góp phần từng bước nâng cao năng lực số cho lao động nông thôn.

Nguồn lực đầu tư cho phát triển giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nghề sơ cấp, dưới 3 tháng trên địa bàn tỉnh đạt trên 55 tỷ đồng chủ yếu từ nguồn ngân sách địa phương và các chương trình mục tiêu quốc gia, hỗ trợ người lao động phát triển sản xuất, tạo việc làm, học nghề và đi làm việc ở nước ngoài. Toàn tỉnh đã tuyển sinh đào tạo được 4.654/4.700 người, đạt 99% kế hoạch, tổ chức xét công nhận tốt nghiệp và cấp bằng, chứng chỉ cho 4.371 người, đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 28,15% trong năm 2025.

Tuy nhiên, triển khai Chương trình hành động số 56-CTr/TU của Tỉnh ủy, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn như: 08/38 xã, phường chưa tổ chức được việc đặt hàng đào tạo nghề đối với các cơ sở dạy nghề; đội ngũ nhà giáo một số ngành kỹ thuật, công nghệ còn thiếu; mức hỗ trợ đào tạo sơ cấp và dưới 3 tháng còn rất thấp; nhận thức của một bộ phận lao động trẻ về học nghề chưa đầy đủ…

Những hạn chế trên đòi hỏi các cấp, các ngành trong thời gian tới cần tiếp tục tuyên truyền sâu sắc về vai trò, ý nghĩa của công tác đào tạo nghề đối với lao động nông thôn; tăng cường gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động; tiếp tục đề xuất Chính phủ nâng mức hỗ trợ đào tạo cho lao động nông thôn ở mức độ cao hơn để thu hút người lao động tham gia học tập tích cực hơn.

Trong bối cảnh là một tỉnh “thuần nông”, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn thời gian qua đã có bước chuyển biến rõ nét, cả về nhận thức, tổ chức thực hiện và kết quả đạt được. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của chính quyền cơ sở và sự tham gia của doanh nghiệp đào tạo nghề đang từng bước trở thành động lực quan trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh Lai Châu.