Khun Há chú trọng khai thác tiềm năng, lợi thế phát triển Sâm Lai Châu
- Chủ nhật - 05/07/2026 15:15
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nằm ở độ cao trung bình trên 1.200m so với mực nước biển, Khun Há sở hữu điều kiện sinh thái lý tưởng, khí hậu quanh năm mát mẻ, độ ẩm cao, đất đai màu mỡ, cực kỳ thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển các loài cây dược liệu quý trong đó có Sâm Lai Châu.
Người dân xã Khun Há tích tham gia trồng, chăm sóc và phát triển Sâm Lai Châu
Xã Khun Há có tổng diện tích tự nhiện 14.950,34 ha, tổng diện tích rừng hiện có 8.850,53 ha, trong đó rừng tự nhiên 8.335 ha (rừng phòng hộ 3.200 ha, rừng sản xuất 5.135 ha); rừng trồng tập trung 515,53 ha (rừng phòng hộ 58,52 ha, rừng sản xuất 457,01 ha); trồng rừng mới 88,50 ha; tỷ lệ che phủ rừng đạt 56,66%. Nhân dân các dân tộc sinh sống trên địa bàn xã, đặc biệt là đồng bào Mông có truyền thống gắn bó mật thiết với rừng, cần cù, chịu khó, có kinh nghiệm bản địa phong phú trong việc phát triển các loài cây dược liệu dưới tán rừng.
Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 19/5/2024 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển Sâm Lai Châu giai đoạn 2024 - 2030, định hướng đến năm 2035, trong những năm qua, Đảng bộ xã đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân các dân tộc phát huy tiềm năng, lợi thế, phát triển kinh tế - xã hội; đã triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của tỉnh và khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, người dân trồng cây Sâm Lai Châu.
Đến nay, toàn xã hiện có 29,5 ha Sâm Lai Châu, tập trung tại các bản: Ngài Thầu Cao, Ma Sao Phìn Cao, Ma Sao Phìn Thấp, Lao Chải 1, Lao Chải 2. Thu hút được 1 doanh nghiệp, 2 hợp tác xã và 34 nhóm hộ gia đình chủ động tham gia trồng bằng nguồn giống bản địa, tạo được thu nhập cao và ổn định cho các hộ tham gia trồng. Đặc biệt, bước đầu đã thu hút được các doanh nghiệp lớn có tiềm lực như Tập đoàn Bình Châu tham gia đầu tư bài bản, phát triển thành công các sản phẩm thương mại như nước sâm, nước yến sâm... mở ra hướng đi đầy triển vọng về sinh kế bền vững.
Bảo tồn và phát triển Sâm Lai Châu trên địa bàn xã Khun Há có ý nghĩa quan trọng, là nhiệm vụ chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao đời sống Nhân dân. Đây là nhiệm vụ vừa mang tính kinh tế, vừa mang tính chính trị, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Khun Há lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra, xây dựng xã Khun Há thành xã phát triển bền vững.
Với tinh thần “Đảng bộ lãnh đạo, Doanh nghiệp đồng hành, Nhân dân hiến đất, góp công”, chỉ tính riêng trong tháng 4/2026 vừa qua, với sự hỗ trợ nguyên vật liệu từ Tập đoàn Bình Châu cùng sự đồng lòng, đóng góp hàng nghìn ngày công lao động của Nhân dân các bản, xã Khun Há đã hoàn thành 4,5 km đường giao thông nội đồng kiên cố dẫn thẳng lên khu vực vùng trồng sâm trọng điểm của bản Lao Chải. Tuyến đường mở ra đã giải quyết triệt để bài toán vận chuyển vật tư, đưa công nghệ lên núi và giảm thiểu chi phí sức người cho Nhân dân.
Từ sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy xã, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai bài bản đã góp phần làm thay đổi tập quán canh tác, phương thức sản xuất của Nhân dân, tích cực tham gia vào chuỗi sản xuất. Tiêu biểu như câu chuyện người thật, việc thật về sự thay đổi tư duy làm giàu tại bản Ngài Thầu Cao, câu chuyện của chàng thanh niên người Mông - Lù A Ký là một minh chứng. Trước đây, đi theo lối mòn cũ, Lù A Ký tự ý vào rừng sâu tìm kiếm Sâm đem về vườn nhà trồng tự phát, không đúng kỹ thuật nên cây sâm bị thối rễ, chết hàng loạt, đẩy gia đình vào cảnh suýt phá sản. Sau khi được tuyên truyền, vận động, Lù A Ký đã mạnh dạn tham gia vào chuỗi liên kết của Hợp tác xã dược liệu địa phương; được hỗ trợ nguồn giống chuẩn F1, được các kỹ sư nông nghiệp cầm tay chỉ việc hướng dẫn quy trình làm mái che, kỹ thuật bón phân hữu cơ, quản lý độ ẩm. Đến nay, vườn sâm rộng lớn của gia đình phát triển xanh tốt, bắt đầu cho thu hoạch rộ với giá trị kinh tế rất cao....
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc phát triển cây Sâm Lai Châu chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của xã và còn gặp nhiều khó khăn, chưa hình thành vùng trồng tập trung; đầu tư của người dân còn tự phát; diện tích nhỏ lẻ, manh mún; nguồn giống chưa được kiểm chứng chất lượng; ứng dụng khoa học kỹ thuật trong trồng, chăm sóc và bảo tồn còn hạn chế; thu hút doanh nghiệp vào đầu tư còn ít; suất đầu tư lớn, người dân thiếu vốn; một số diện tích sâm hiện có chưa được cấp mã số vùng trồng; công tác tuyên truyền, quảng bá còn hạn chế; chưa xây dựng được sản phẩm thương mại có nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Khun Há lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ xã, phát huy sức mạnh đoàn kết các dân tộc, tranh thủ sự đầu tư, hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh để phát triển nông - lâm nghiệp, du lịch, xây dựng nông thôn mới; tăng cường thu hút vốn đầu tư phát triển một số lĩnh vực có thế mạnh như bảo tồn, phát triển Sâm Lai Châu....”.
Để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ xác định, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 02-NQ/ĐU, ngày 25/12/2025 về bảo tồn, phát triển sâm Lai Châu tại Khun Há nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế; thu hút nguồn lực đầu tư bảo tồn và phát triển vùng Sâm Lai Châu; gắn phát triển với chế biến, thương mại hóa, nâng cao giá trị kinh tế; hình thành vùng sản xuất tập trung và cơ sở sản xuất giống; đưa cây Sâm Lai Châu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, sản phẩm chủ lực của xã; góp phần tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, giảm nghèo bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường.
Với mục tiêu cụ thể: Xây dựng vườn sưu tập nguồn gen Sâm Lai Châu làm cơ sở hình thành vườn giống gốc tại xã Khun Há. Trồng mới 620,5 ha Sâm tại các bản: Ngài Thầu Cao, Ma Sao Phìn Cao, Ma Sao Phìn Thấp, Lao Chải 1, Lao Chải 2 và một số bản có điều kiện sinh thái phù hợp; nâng tổng diện tích sâm toàn xã lên khoảng 650 ha. 100% diện tích trồng tập trung của doanh nghiệp, hợp tác xã được cấp mã số vùng trồng và chỉ dẫn địa lý; thu hút xây dựng 1 cơ sở chế biến; phát triển từ 2-3 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 3 sao trở lên từ Sâm Lai Châu....
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đề ra, thời gian tới cần tiếp tục phát huy vai trò cấp ủy, chính quyền xã, sự đồng tình tích cực hưởng ứng tham gia của người dân, doanh nghiệp. Đổi mới toàn diện nội dung, phương pháp tuyên truyền theo hướng "mưa dầm thấm lâu", cầm tay chỉ việc. Xóa bỏ hoàn toàn tư tưởng trông chờ, ỷ lại; giúp người dân hiểu rõ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt và ý thức thượng tôn hợp đồng kinh tế trong liên kết chuỗi. Phổ biến rộng rãi các mô hình thành công để Nhân dân tai nghe, mắt thấy, tự nguyện làm theo.
Chủ động rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng phân bố của các quần thể cây Sâm Lai Châu trong rừng tự nhiên; xây dựng phương án khoanh nuôi bảo tồn nghiêm ngặt. Số hóa toàn bộ diện tích đất rừng dưới tán rừng có đủ điều kiện sinh thái để xây dựng bản đồ quy hoạch vùng trồng sâm chi tiết. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn cấp trên hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân giống (gồm gieo hạt và nuôi cấy mô); kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc xuất xứ của hạt giống, cây giống lưu thông trên địa bàn.
Xây dựng cơ sở chế biến sâu sản phẩm sâm ứng dụng công nghệ sấy lạnh, chiết tách hoạt chất tiên tiến. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm, thực hiện nghiêm ngặt quy trình truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Tập trung xây dựng thương hiệu OCOP. Tích cực tham gia các hội chợ nông nghiệp; xây dựng các kênh truyền thông quảng bá thương hiệu Sâm Khun Há. Thử nghiệm mô hình du lịch canh nông: tham quan vườn sâm dưới tán rừng cổ thụ gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo của đồng bào Mông, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã.
Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 19/5/2024 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển Sâm Lai Châu giai đoạn 2024 - 2030, định hướng đến năm 2035, trong những năm qua, Đảng bộ xã đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân các dân tộc phát huy tiềm năng, lợi thế, phát triển kinh tế - xã hội; đã triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của tỉnh và khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, người dân trồng cây Sâm Lai Châu.
Đến nay, toàn xã hiện có 29,5 ha Sâm Lai Châu, tập trung tại các bản: Ngài Thầu Cao, Ma Sao Phìn Cao, Ma Sao Phìn Thấp, Lao Chải 1, Lao Chải 2. Thu hút được 1 doanh nghiệp, 2 hợp tác xã và 34 nhóm hộ gia đình chủ động tham gia trồng bằng nguồn giống bản địa, tạo được thu nhập cao và ổn định cho các hộ tham gia trồng. Đặc biệt, bước đầu đã thu hút được các doanh nghiệp lớn có tiềm lực như Tập đoàn Bình Châu tham gia đầu tư bài bản, phát triển thành công các sản phẩm thương mại như nước sâm, nước yến sâm... mở ra hướng đi đầy triển vọng về sinh kế bền vững.
Bảo tồn và phát triển Sâm Lai Châu trên địa bàn xã Khun Há có ý nghĩa quan trọng, là nhiệm vụ chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao đời sống Nhân dân. Đây là nhiệm vụ vừa mang tính kinh tế, vừa mang tính chính trị, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Khun Há lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra, xây dựng xã Khun Há thành xã phát triển bền vững.
Với tinh thần “Đảng bộ lãnh đạo, Doanh nghiệp đồng hành, Nhân dân hiến đất, góp công”, chỉ tính riêng trong tháng 4/2026 vừa qua, với sự hỗ trợ nguyên vật liệu từ Tập đoàn Bình Châu cùng sự đồng lòng, đóng góp hàng nghìn ngày công lao động của Nhân dân các bản, xã Khun Há đã hoàn thành 4,5 km đường giao thông nội đồng kiên cố dẫn thẳng lên khu vực vùng trồng sâm trọng điểm của bản Lao Chải. Tuyến đường mở ra đã giải quyết triệt để bài toán vận chuyển vật tư, đưa công nghệ lên núi và giảm thiểu chi phí sức người cho Nhân dân.
Từ sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy xã, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai bài bản đã góp phần làm thay đổi tập quán canh tác, phương thức sản xuất của Nhân dân, tích cực tham gia vào chuỗi sản xuất. Tiêu biểu như câu chuyện người thật, việc thật về sự thay đổi tư duy làm giàu tại bản Ngài Thầu Cao, câu chuyện của chàng thanh niên người Mông - Lù A Ký là một minh chứng. Trước đây, đi theo lối mòn cũ, Lù A Ký tự ý vào rừng sâu tìm kiếm Sâm đem về vườn nhà trồng tự phát, không đúng kỹ thuật nên cây sâm bị thối rễ, chết hàng loạt, đẩy gia đình vào cảnh suýt phá sản. Sau khi được tuyên truyền, vận động, Lù A Ký đã mạnh dạn tham gia vào chuỗi liên kết của Hợp tác xã dược liệu địa phương; được hỗ trợ nguồn giống chuẩn F1, được các kỹ sư nông nghiệp cầm tay chỉ việc hướng dẫn quy trình làm mái che, kỹ thuật bón phân hữu cơ, quản lý độ ẩm. Đến nay, vườn sâm rộng lớn của gia đình phát triển xanh tốt, bắt đầu cho thu hoạch rộ với giá trị kinh tế rất cao....
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc phát triển cây Sâm Lai Châu chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của xã và còn gặp nhiều khó khăn, chưa hình thành vùng trồng tập trung; đầu tư của người dân còn tự phát; diện tích nhỏ lẻ, manh mún; nguồn giống chưa được kiểm chứng chất lượng; ứng dụng khoa học kỹ thuật trong trồng, chăm sóc và bảo tồn còn hạn chế; thu hút doanh nghiệp vào đầu tư còn ít; suất đầu tư lớn, người dân thiếu vốn; một số diện tích sâm hiện có chưa được cấp mã số vùng trồng; công tác tuyên truyền, quảng bá còn hạn chế; chưa xây dựng được sản phẩm thương mại có nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Khun Há lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ xã, phát huy sức mạnh đoàn kết các dân tộc, tranh thủ sự đầu tư, hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh để phát triển nông - lâm nghiệp, du lịch, xây dựng nông thôn mới; tăng cường thu hút vốn đầu tư phát triển một số lĩnh vực có thế mạnh như bảo tồn, phát triển Sâm Lai Châu....”.
Để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ xác định, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 02-NQ/ĐU, ngày 25/12/2025 về bảo tồn, phát triển sâm Lai Châu tại Khun Há nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế; thu hút nguồn lực đầu tư bảo tồn và phát triển vùng Sâm Lai Châu; gắn phát triển với chế biến, thương mại hóa, nâng cao giá trị kinh tế; hình thành vùng sản xuất tập trung và cơ sở sản xuất giống; đưa cây Sâm Lai Châu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, sản phẩm chủ lực của xã; góp phần tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, giảm nghèo bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường.
Với mục tiêu cụ thể: Xây dựng vườn sưu tập nguồn gen Sâm Lai Châu làm cơ sở hình thành vườn giống gốc tại xã Khun Há. Trồng mới 620,5 ha Sâm tại các bản: Ngài Thầu Cao, Ma Sao Phìn Cao, Ma Sao Phìn Thấp, Lao Chải 1, Lao Chải 2 và một số bản có điều kiện sinh thái phù hợp; nâng tổng diện tích sâm toàn xã lên khoảng 650 ha. 100% diện tích trồng tập trung của doanh nghiệp, hợp tác xã được cấp mã số vùng trồng và chỉ dẫn địa lý; thu hút xây dựng 1 cơ sở chế biến; phát triển từ 2-3 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 3 sao trở lên từ Sâm Lai Châu....
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đề ra, thời gian tới cần tiếp tục phát huy vai trò cấp ủy, chính quyền xã, sự đồng tình tích cực hưởng ứng tham gia của người dân, doanh nghiệp. Đổi mới toàn diện nội dung, phương pháp tuyên truyền theo hướng "mưa dầm thấm lâu", cầm tay chỉ việc. Xóa bỏ hoàn toàn tư tưởng trông chờ, ỷ lại; giúp người dân hiểu rõ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt và ý thức thượng tôn hợp đồng kinh tế trong liên kết chuỗi. Phổ biến rộng rãi các mô hình thành công để Nhân dân tai nghe, mắt thấy, tự nguyện làm theo.
Chủ động rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng phân bố của các quần thể cây Sâm Lai Châu trong rừng tự nhiên; xây dựng phương án khoanh nuôi bảo tồn nghiêm ngặt. Số hóa toàn bộ diện tích đất rừng dưới tán rừng có đủ điều kiện sinh thái để xây dựng bản đồ quy hoạch vùng trồng sâm chi tiết. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn cấp trên hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân giống (gồm gieo hạt và nuôi cấy mô); kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc xuất xứ của hạt giống, cây giống lưu thông trên địa bàn.
Xây dựng cơ sở chế biến sâu sản phẩm sâm ứng dụng công nghệ sấy lạnh, chiết tách hoạt chất tiên tiến. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm, thực hiện nghiêm ngặt quy trình truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Tập trung xây dựng thương hiệu OCOP. Tích cực tham gia các hội chợ nông nghiệp; xây dựng các kênh truyền thông quảng bá thương hiệu Sâm Khun Há. Thử nghiệm mô hình du lịch canh nông: tham quan vườn sâm dưới tán rừng cổ thụ gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo của đồng bào Mông, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã.
