Mang "lộc phát" cho kinh tế tư nhân để mở khóa cho sức mạnh dân tộc
- Thứ ba - 06/05/2025 11:07
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, một dấu mốc thể hiện tư duy đổi mới sâu sắc, đột phá chiến lược nhằm khơi thông mọi nguồn lực trong dân, kiến tạo động lực nội sinh cho tăng trưởng bền vững, đưa đất nước bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Gần 40 năm sau công cuộc Đổi mới, kinh tế tư nhân đã vươn mình mạnh mẽ, chiếm khoảng 50% GDP, đóng góp hơn 30% thu ngân sách, sử dụng trên 82% lực lượng lao động xã hội và là nơi ươm mầm hàng loạt sáng kiến đổi mới sáng tạo. Không ít doanh nghiệp tư nhân đã vươn ra khu vực, khẳng định vị thế quốc gia.
Tuy nhiên, thành công này chưa tương xứng với tiềm năng. Kinh tế tư nhân vẫn đang bị kìm hãm bởi rào cản thể chế, tiếp cận nguồn lực khó khăn, năng lực cạnh tranh chưa cao và sự dè dặt trong nhận thức xã hội. Sự thiếu minh bạch, tư duy "xin - cho", thủ tục phức tạp, và thiếu môi trường kinh doanh ổn định là những điểm nghẽn kéo dài suốt nhiều năm.
Chính vì vậy, Nghị quyết 68-NQ/TW ra đời như một lời cam kết chính trị mạnh mẽ của Đảng về việc "giải phóng" sức sản xuất tư nhân, đưa kinh tế tư nhân thực sự trở thành "một động lực quan trọng nhất", không chỉ về mặt kinh tế mà còn là biểu tượng của khát vọng vươn lên tự lực, tự cường dân tộc. Nghị quyết đặt ra 5 quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, thể hiện rõ tính đổi mới mạnh mẽ:
(1) Thừa nhận vai trò tiên phong: Kinh tế tư nhân không chỉ là "một bộ phận" mà là “động lực quan trọng nhất” trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN – đồng hành cùng kinh tế nhà nước, tập thể để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng.
(2) Nhiệm vụ chiến lược và cấp bách: Phát triển khu vực tư nhân không chỉ để tăng trưởng mà còn là điều kiện để công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, huy động nội lực Nhân dân, củng cố quốc phòng - an ninh.
(3) Xoá định kiến - khơi dậy tinh thần khởi nghiệp: Đây là lần đầu tiên Đảng khẳng định “doanh nhân là chiến sĩ trên mặt trận kinh tế”, đề cao quyền sở hữu, quyền cạnh tranh bình đẳng, và khuyến khích khát vọng làm giàu chính đáng.
(4) Cải cách mạnh môi trường kinh doanh: Không còn chỗ cho các "rào chắn vô hình", Nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng môi trường kinh doanh đạt chuẩn quốc tế - minh bạch, ổn định, chi phí thấp, dễ dự đoán, dễ tuân thủ.
(5) Đặt doanh nghiệp làm trung tâm: Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, Đảng dẫn dắt chiến lược; doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nhân Việt trở thành trung tâm phát triển, hạt nhân đổi mới, chủ thể kiến tạo thịnh vượng.
Nghị quyết 68 đặt ra những mục tiêu cụ thể và đầy khát vọng: Đến năm 2030: Việt Nam có ít nhất 2 triệu doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng khu vực tư nhân đạt 10-12%/năm, đóng góp 55-58% GDP, 35-40% thu ngân sách và giải quyết 85% việc làm xã hội. Có ít nhất 20 doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đến 2045: Có ít nhất 3 triệu doanh nghiệp, đóng góp trên 60% GDP và trở thành lực lượng sản xuất chủ lực, đủ sức cạnh tranh toàn cầu.
- Cải cách thuế, chi phí, cắt giảm 30% chi phí tuân thủ pháp luật, 30% điều kiện kinh doanh, miễn thuế TNDN trong 3 năm đầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Tiếp cận vốn dễ hơn, cho phép cho vay tín chấp, tín dụng dựa trên dữ liệu, thúc đẩy tài chính xanh, hỗ trợ vốn khởi nghiệp, phát triển quỹ đầu tư tư nhân.
- Công nghệ và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập quỹ R&D, khấu trừ 200% chi phí đầu tư nghiên cứu khỏi thu nhập chịu thuế, khuyến khích chuyển đổi số và xanh hóa sản xuất.
- Bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, cấm thanh tra chồng chéo, tăng hậu kiểm điện tử, bảo đảm quyền sở hữu tài sản, quyền cạnh tranh bình đẳng, thực thi hợp đồng nhanh và công bằng.
- Phân biệt rạch ròi trách nhiệm dân sự - hình sự, ưu tiên khắc phục hậu quả kinh tế, tránh hình sự hoá tranh chấp dân sự.
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa, có cơ chế bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ thuê đất, ưu tiên trong mua sắm công và xúc tiến thương mại.
- Doanh nghiệp lớn, ưu tiên tham gia các dự án quốc gia trọng điểm (hạ tầng, quốc phòng, giáo dục - y tế chất lượng cao); thúc đẩy mô hình “Go Global” - vươn ra thế giới.
Lần đầu tiên, khu vực tư nhân được khuyến khích kết nối chiến lược với doanh nghiệp nhà nước và FDI trên nguyên tắc bình đẳng, hợp tác và chia sẻ chuỗi cung ứng. Việc chuyển giao công nghệ, đào tạo, thử nghiệm sản phẩm… sẽ trở thành tiêu chí bắt buộc trong chính sách ưu đãi với doanh nghiệp lớn.
Nghị quyết không chỉ nhắm đến thể chế, mà còn kiến tạo tinh thần. Doanh nhân được khuyến khích “thượng tôn pháp luật, trung thực, thanh liêm, trách nhiệm xã hội, gắn với bản sắc dân tộc”. Tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo sẽ được đưa vào giáo dục chính quy. Chính quyền các cấp sẽ đồng hành với doanh nghiệp trên tinh thần "cởi mở, liêm chính, phục vụ".
Nghị quyết 68-NQ/TW không chỉ là một tuyên ngôn chính sách. Đó là lời hiệu triệu. Khi doanh nhân được bảo vệ, khi hộ kinh doanh được khai sáng, khi doanh nghiệp được tin tưởng và khích lệ đúng mức, thì mọi nguồn lực trong dân sẽ được khơi thông, tạo nên một "kỳ tích Việt Nam" mới bằng chính ý chí tự lực, khát vọng hùng cường.
Tuy nhiên, thành công này chưa tương xứng với tiềm năng. Kinh tế tư nhân vẫn đang bị kìm hãm bởi rào cản thể chế, tiếp cận nguồn lực khó khăn, năng lực cạnh tranh chưa cao và sự dè dặt trong nhận thức xã hội. Sự thiếu minh bạch, tư duy "xin - cho", thủ tục phức tạp, và thiếu môi trường kinh doanh ổn định là những điểm nghẽn kéo dài suốt nhiều năm.
Chính vì vậy, Nghị quyết 68-NQ/TW ra đời như một lời cam kết chính trị mạnh mẽ của Đảng về việc "giải phóng" sức sản xuất tư nhân, đưa kinh tế tư nhân thực sự trở thành "một động lực quan trọng nhất", không chỉ về mặt kinh tế mà còn là biểu tượng của khát vọng vươn lên tự lực, tự cường dân tộc. Nghị quyết đặt ra 5 quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, thể hiện rõ tính đổi mới mạnh mẽ:
(1) Thừa nhận vai trò tiên phong: Kinh tế tư nhân không chỉ là "một bộ phận" mà là “động lực quan trọng nhất” trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN – đồng hành cùng kinh tế nhà nước, tập thể để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng.
(2) Nhiệm vụ chiến lược và cấp bách: Phát triển khu vực tư nhân không chỉ để tăng trưởng mà còn là điều kiện để công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, huy động nội lực Nhân dân, củng cố quốc phòng - an ninh.
(3) Xoá định kiến - khơi dậy tinh thần khởi nghiệp: Đây là lần đầu tiên Đảng khẳng định “doanh nhân là chiến sĩ trên mặt trận kinh tế”, đề cao quyền sở hữu, quyền cạnh tranh bình đẳng, và khuyến khích khát vọng làm giàu chính đáng.
(4) Cải cách mạnh môi trường kinh doanh: Không còn chỗ cho các "rào chắn vô hình", Nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng môi trường kinh doanh đạt chuẩn quốc tế - minh bạch, ổn định, chi phí thấp, dễ dự đoán, dễ tuân thủ.
(5) Đặt doanh nghiệp làm trung tâm: Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, Đảng dẫn dắt chiến lược; doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nhân Việt trở thành trung tâm phát triển, hạt nhân đổi mới, chủ thể kiến tạo thịnh vượng.
Nghị quyết 68 đặt ra những mục tiêu cụ thể và đầy khát vọng: Đến năm 2030: Việt Nam có ít nhất 2 triệu doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng khu vực tư nhân đạt 10-12%/năm, đóng góp 55-58% GDP, 35-40% thu ngân sách và giải quyết 85% việc làm xã hội. Có ít nhất 20 doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đến 2045: Có ít nhất 3 triệu doanh nghiệp, đóng góp trên 60% GDP và trở thành lực lượng sản xuất chủ lực, đủ sức cạnh tranh toàn cầu.
Điểm đặc biệt của Nghị quyết 68 là các giải pháp đi thẳng vào “nút thắt”, với những đột phá chính sách “vượt rào” vì doanh nghiệp:
- Thể chế thị trường minh bạch, chấm dứt tư duy "xin - cho", hạn chế tiền kiểm, mở rộng hậu kiểm. Môi trường đầu tư sẽ đứng top 3 ASEAN vào năm 2028.- Cải cách thuế, chi phí, cắt giảm 30% chi phí tuân thủ pháp luật, 30% điều kiện kinh doanh, miễn thuế TNDN trong 3 năm đầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Tiếp cận vốn dễ hơn, cho phép cho vay tín chấp, tín dụng dựa trên dữ liệu, thúc đẩy tài chính xanh, hỗ trợ vốn khởi nghiệp, phát triển quỹ đầu tư tư nhân.
- Công nghệ và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập quỹ R&D, khấu trừ 200% chi phí đầu tư nghiên cứu khỏi thu nhập chịu thuế, khuyến khích chuyển đổi số và xanh hóa sản xuất.
- Bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, cấm thanh tra chồng chéo, tăng hậu kiểm điện tử, bảo đảm quyền sở hữu tài sản, quyền cạnh tranh bình đẳng, thực thi hợp đồng nhanh và công bằng.
- Phân biệt rạch ròi trách nhiệm dân sự - hình sự, ưu tiên khắc phục hậu quả kinh tế, tránh hình sự hoá tranh chấp dân sự.
Nghị quyết dành nhiều nội dung cụ thể để hỗ trợ, từ hộ kinh doanh đến tập đoàn tư nhân tầm cỡ khu vực:
- Hộ kinh doanh, khuyến khích chuyển đổi thành doanh nghiệp, cung cấp miễn phí phần mềm kế toán, đơn giản hoá thủ tục kế toán – thuế – bảo hiểm.- Doanh nghiệp nhỏ và vừa, có cơ chế bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ thuê đất, ưu tiên trong mua sắm công và xúc tiến thương mại.
- Doanh nghiệp lớn, ưu tiên tham gia các dự án quốc gia trọng điểm (hạ tầng, quốc phòng, giáo dục - y tế chất lượng cao); thúc đẩy mô hình “Go Global” - vươn ra thế giới.
Lần đầu tiên, khu vực tư nhân được khuyến khích kết nối chiến lược với doanh nghiệp nhà nước và FDI trên nguyên tắc bình đẳng, hợp tác và chia sẻ chuỗi cung ứng. Việc chuyển giao công nghệ, đào tạo, thử nghiệm sản phẩm… sẽ trở thành tiêu chí bắt buộc trong chính sách ưu đãi với doanh nghiệp lớn.
Nghị quyết không chỉ nhắm đến thể chế, mà còn kiến tạo tinh thần. Doanh nhân được khuyến khích “thượng tôn pháp luật, trung thực, thanh liêm, trách nhiệm xã hội, gắn với bản sắc dân tộc”. Tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo sẽ được đưa vào giáo dục chính quy. Chính quyền các cấp sẽ đồng hành với doanh nghiệp trên tinh thần "cởi mở, liêm chính, phục vụ".
Nghị quyết 68-NQ/TW không chỉ là một tuyên ngôn chính sách. Đó là lời hiệu triệu. Khi doanh nhân được bảo vệ, khi hộ kinh doanh được khai sáng, khi doanh nghiệp được tin tưởng và khích lệ đúng mức, thì mọi nguồn lực trong dân sẽ được khơi thông, tạo nên một "kỳ tích Việt Nam" mới bằng chính ý chí tự lực, khát vọng hùng cường.
