Với đặc thù của tỉnh miền núi, đường biên giới dài, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh. Từ khi chia tách và thành lập tỉnh đến nay, tỉnh Lai Châu luôn xác định duy trì và mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với các đối tác ưu tiên, bạn bè truyền thống, các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam, các tổ chức quốc tế là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại của tỉnh.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã xác định “Bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền biên giới quốc gia; mở rộng, phát triển quan hệ đối ngoại” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Do đó, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, cấp ủy, chính quyền các cấp đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai nghiêm túc các hoạt động đối ngoại bảo đảm đồng bộ, phát huy được sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân. Bên cạnh việc duy trì quan hệ hữu nghị với các cấp, các ngành, địa phương của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), các tỉnh phía Bắc, nước CHDCND Lào, đến nay Lai Châu đã có quan hệ đối ngoại đa dạng với nhiều đối tác, địa phương nước ngoài; tích cực tham gia các hoạt động ngoại giao song phương, đa phương, chủ động kết nối, tìm kiếm đối tác, đẩy mạnh quan hệ với Đại sứ quán các nước, các hiệp hội, doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ, các cơ quan hợp tác quốc tế nước ngoài tại Việt Nam.
Giai đoạn 2020-2025, đã có 536 đoàn/3.695 lượt người nước ngoài đến làm việc tại tỉnh. Các cơ chế hợp tác cấp tỉnh, cấp ngành, địa phương với các đối tác nước ngoài tiếp tục được triển khai theo các thỏa thuận đã ký kết; ký 5 thỏa thuận về phái cử lao động, thiết lập quan hệ hợp tác hữu nghị, hợp tác lĩnh vực nông nghiệp giữa tỉnh Lai Châu với các địa phương của Hàn Quốc như thành phố Mungyeong, thành phố Tongyeong, huyện Geumsan, huyện Boseong (Hàn Quốc)...
Đồng chí Giàng A Tính - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu và đồng chí Hứa Cao Hồng - Phó Châu Trưởng Chính quyền nhân dân Châu Hồng Hà ký kết thỏa thuận
Các hoạt động đối ngoại cũng được triển khai bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với tình hình thực tiễn, chủ động gửi công thư, công hàm tới các đối tác, địa phương nước ngoài bày tỏ mong muốn hợp tác, tổ chức Đoàn đến làm việc với các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam đề nghị giới thiệu, kết nối các doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư tại tỉnh, quan tâm hỗ trợ các dự án không hoàn lại đối với các lĩnh vực còn gặp nhiều khó khăn của tỉnh; mời các Đại sứ, tổ chức nước ngoài tham dự các sự kiện tại tỉnh. Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 bùng phát mạnh, tỉnh đã nhanh chóng, linh hoạt chuyển từ phương thức trực tiếp sang trực tuyến, trao đổi điện đàm, thiết lập cơ chế trao đổi thông tin định kỳ, đảm bảo không gián đoạn các nội dung hợp tác đã thống nhất với các đối tác.
Ngoài việc duy trì, mở rộng quan hệ hữu nghị, các hoạt động xúc tiến đầu tư, kết nối thương mại quốc tế cũng được triển khai hiệu quả. Lai Châu là tỉnh đầu tiên trong cả nước tổ chức Hội thảo xúc tiến sản phẩm trà vào thị trường Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á với trên 200 đại biểu là các Đại sứ, doanh nghiệp nước ngoài tham dự tìm kiếm đầu ra cho mặt hàng nông sản thế mạnh của tỉnh. Các sản phẩm tiêu biểu của tỉnh cũng được giới thiệu, trưng bày tại các hội chợ quốc tế trong và ngoài nước để tìm kiếm đối tác hợp tác sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường xuất khẩu. Công tác vận động viện trợ phục vụ phát triển kinh tế, đặc biệt là các địa bàn còn gặp nhiều khó khăn của tỉnh đạt kết quả tích cực, giá trị viện trợ của các Đại sứ quán, các Quỹ song phương, đa phương và các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và các tổ chức, cá nhân người nước ngoài cho tỉnh khoảng trên 226 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, sinh kế, nước sạch và vệ sinh môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu... góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân tại các địa bàn khó khăn.
Công tác ngoại giao văn hóa được thực hiện hiệu quả, góp phần quảng bá hình ảnh, tăng cường sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Lai Châu với bạn bè quốc tế; giới thiệu, quảng bá các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, các nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc trong tỉnh khi có các đoàn khách nước ngoài đến thăm và làm việc, các đoàn phóng viên nước ngoài đến quay phim, thực hiện chương trình truyền hình (từ năm 2020 đến nay đã có 5 đoàn phóng viên nước ngoài đến thực hiện phóng sự tại tỉnh, hình ảnh Lai Châu đã được giới thiệu trên các kênh truyền hình lớn như HitRun (Hoa Kỳ), KBS (Hàn Quốc), HBO (Tây Ban Nha))... Các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật với các địa phương của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), các tỉnh Bắc Lào thường xuyên được tổ chức, góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị giữa hai Bên.
Công tác đối ngoại Nhân dân cũng được quan tâm triển khai thực hiện. Tỉnh đã chỉ đạo Liên hiệp các tổ chức hữu nghị triển khai các hoạt động đối ngoại Nhân dân hiệu quả, phù hợp, thực hiện trên 30 hoạt động giao lưu Nhân dân được tổ chức với nhiều hình thức, nhằm vận động, tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, các đơn vị, tổ chức, cá nhân, xây dựng và phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Nhân dân tỉnh Lai Châu với nhân dân các nước, các tổ chức phi chính phủ và các cá nhân ở nước ngoài vì mục tiêu hòa bình, đoàn kết, hữu nghị và phát triển. Các huyện biên giới cũng đã ký kết nghĩa 6 cặp xã, thôn bản biên giới với các trấn, thôn, bản của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), góp phần duy trì quan hệ láng giềng hữu nghị giữa nhân dân hai bên biên giới.
Những kết quả đạt được của công tác đối ngoại góp phần quan trọng triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc phên dậu phía Tây Bắc của Tổ quốc.
Tuy nhiên, do xa các trung tâm kinh tế lớn nên các hoạt động ngoại giao kinh tế, vận động các chương trình, dự án từ các quỹ hợp tác song phương, đa phương, các tổ chức, địa phương nước ngoài hỗ trợ cho tỉnh còn hạn chế. Quan hệ với các đối tác nước ngoài chủ yếu là quan hệ hữu nghị, chưa có các chương trình, dự án cụ thể, chưa vận động được các dự án FDI đầu tư vào tỉnh. Giá trị viện trợ của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài chưa cao, số lượng tổ chức phi chính phủ nước ngoài triển khai dự án tại tỉnh còn ít.
Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới tiếp tục có nhiều thay đổi, diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường. Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ về công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế cần tiếp tục kiên định, kiên trì thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại của Đảng, mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước đối với công tác đối ngoại. Tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả, toàn diện với ba trụ cột là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại Nhân dân. Chủ động kết nối, tìm kiếm đối tác và thực hiện hiệu quả nội dung các thỏa thuận đã ký kết; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý các hoạt động đối ngoại; thực hiện nghiêm túc các văn bản quy phạm pháp luật. Tăng cường tìm hiểu thị trường, những quy định chính sách thương mại, xác định các thị trường xuất khẩu chính để có kế hoạch điều chỉnh, bổ sung quy hoạch các vùng trồng, chế biến và phát triển sản xuất hàng hóa xuất khẩu cho phù hợp, nhất là các mặt hàng nông sản chủ lực của tỉnh. Nâng cao hiệu quả ngoại giao kinh tế. Chủ động tìm hiểu thông tin, tích cực vận động, kêu gọi, thu hút vốn đầu tư nước ngoài và vốn viện trợ không hoàn lại đối với các lĩnh vực còn gặp nhiều khó khăn. Tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình, kế hoạch, văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và đẩy mạnh, nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030; bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, không ngừng mở rộng đối tác, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa tỉnh Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững./.
