Là tỉnh miền núi, có đường biên giới trải dài 265,165 km thuộc 11 xã, địa hình chủ yếu núi cao, cơ sở hạ tầng còn hạn chế, đời sống Nhân dân còn nhiều khó khăn, các thế lực thù địch, phản động lợi dụng kích động, lôi kéo chia rẽ khối đại đại đoàn kết dân tộc; các loại tội phạm tiềm ẩn yếu tố phức tạp... Trước tình hình đó, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, góp phần quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới Quốc gia.
Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW, ngày 28/9/2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành chương trình hành động, kế hoạch triển khai thực hiện gắn với kế hoạch triển khai thực hiện 03 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, Chỉ thị số 01/CT-TTg, ngày 09/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới...
Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh ưu tiên đầu tư các dự án phát triển kinh tế - xã hội ở biên giới gắn với tổ chức quy hoạch, bố trí, sắp xếp ổn định dân cư, kết hợp quốc phòng, an ninh. Giai đoạn 2020 - 2025, các ngành, các lực lượng triển khai có hiệu quả nhiều chương trình, mô hình, dự án, phần việc hướng về biên giới, tiêu biểu như: Chương trình Đồng hành cùng phụ nữ biên cương; Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng; Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”; Chương trình Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản, Ngày hội Biên phòng toàn dân; tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ cho Nhân dân,… với tổng kinh phí hơn 45 tỷ đồng. Phong trào thi đua xóa nhà tạm, nhà dột nát, đã huy động hơn 4.550 ngày công cán bộ, chiến sĩ tham gia làm mới, sửa chữa hơn 700 căn nhà; vận động các tổ chức, cá nhân ủng hộ tiền, nhu yếu phẩm,… tổng trị giá hơn 4 tỷ đồng.
Với vai trò là lực lượng nòng cốt, chuyên trách, chủ trì phối hợp với các lực lượng vũ trang, các địa phương, các ngành và dựa vào Nhân dân để quản lý, bảo vệ biên giới, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới; duy trì công tác đối ngoại biên phòng. Bộ đội biên phòng tỉnh đã chủ động phối hợp với tổ chức hơn 2.400 buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho hơn 144.000 lượt người dân. Hình thức tuyên truyền linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, từng nhóm đối tượng, như tuyên truyền miệng, sử dụng loa truyền thanh, phát tờ rơi, nhất là mô hình “Tiếng loa Biên phòng” đã được sử dụng rất hiệu quả trong thời gian diễn ra đại dịch Covid-19... Quá trình tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò của các trưởng bản, trưởng dòng họ, người có uy tín. Nhờ đó, nhận thức của Nhân dân về nhiệm vụ bảo vệ biên giới, chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự được nâng lên rõ rệt.
Bộ đội biên phòng giúp dân xóa nhà tạm, nhà dột nát
Triển khai có hiệu quả các đề án, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến biên giới. Phong trào toàn dân tham gia phòng, chống dịch Covid-19 và xuất, nhập cảnh trái phép; toàn dân tham gia phòng, chống tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới; mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” tố giác tội phạm,... Qua đó, 100% các bản, các hộ dân đăng ký cam kết thực hiện; 49 tập thể, 398 hộ gia đình đăng ký tham gia tự quản 223,194 km đường biên, 86 cột mốc; duy trì hoạt động 204 tổ tự quản an ninh trật tự bản/1.141 thành viên; góp phần giúp Bộ đội Biên phòng đấu tranh thành công 14 chuyên án và khởi tố, xử lý 179 vụ việc các loại,....
Tích cực tham gia củng cố cơ sở chính trị địa phương, đã giới thiệu 4 cán bộ tham gia cấp ủy cấp huyện; 20 cán bộ tham gia cấp ủy xã giữ chức danh,... Qua đó, tham mưu củng cố hơn 450 lượt tổ chức, kết nạp 518 đảng viên; Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh kết nạp 105 đảng viên là chiến sĩ nghĩa vụ là người dân tộc thiểu số để tạo nguồn cán bộ địa phương;…
Triển khai quyết liệt Phong trào “Bình dân học vụ số”, “chuyển đổi số” trong Nhân dân khu vực biên giới; phối hợp Viettel, Vietinbank Lai Châu tặng Nhân dân hơn 200 chiếc điện thoại thông minh kèm thẻ sim 4G.
Chủ động phối hợp tổ chức nhiều hoạt động đối ngoại với lực lượng chức năng phía đối diện, như: tuần tra biên giới, mô hình “Sứ giả hữu nghị”; tham mưu cho địa phương đẩy mạnh đối ngoại Nhân dân, nhất là hoạt động giao lưu, kết nghĩa giữa 7 cụm dân cư hai bên biên giới.
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tham mưu, phối hợp, triển khai đồng bộ các chủ trương, giải pháp xây dựng “thế trận biên phòng toàn dân” ở khu vực biên giới và đạt hiệu quả thiết thực. Nhận thức, trách nhiệm của hệ thống chính trị và Nhân dân ngày càng được nâng lên, tạo sức mạnh tổng hợp, quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân có lúc chưa được thường xuyên; quần chúng Nhân dân tham gia tuần tra, bảo vệ biên giới chưa được rộng rãi, chủ yếu là các thành viên tổ tự quản và dân quân...
Thời gian tới, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc trong tình hình mới, cần quán triệt sâu sắc, triển khai hiệu quả văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, biên phòng, Luật Biên phòng Việt Nam; thực hiện có hiệu quả Phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”; Đề án “Phát huy vai trò của Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở, giai đoạn 2021-2027”; Chủ động, tích cực phối hợp địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân nêu cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý chí quyết tâm, trách nhiệm xây dựng quê hương, để thực sự “mỗi người dân biên giới là một cột mốc sống” tham gia bảo vệ biên giới; xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh.
Thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo; phòng, chống các hoạt động chống phá, gây mất đại đoàn kết dân tộc của các thế lực thù địch. Tích cực xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở; phát huy vai trò của cán bộ biên phòng tham gia cấp ủy địa phương, đảng viên đồn biên phòng tham gia sinh hoạt chi bộ bản, phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới. Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nghiên cứu, đánh giá, dự báo tình hình từ sớm, từ xa; đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm; tham mưu, chỉ đạo xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống, vụ việc liên quan đến an ninh biên giới quốc gia, an ninh dân tộc, tôn giáo, an ninh nông thôn, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới. Duy trì hiệu quả các hoạt động kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển. Chú trọng xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh vững mạnh toàn diện, có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi nghiệp vụ, tinh thông pháp luật, thuần thục kỹ năng dân vận, đảm bảo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.
