Lai Châu chú trọng chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

Tổng chi ngân sách địa phương dành cho giáo dục và dạy nghề của tỉnh tăng đều qua các năm, thể hiện sự quan tâm, ưu tiên của tỉnh đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Năm 2021: 2.422.659 triệu đồng, chiếm 23% tổng chi ngân sách địa phương, trong đó tỷ lệ vốn đầu tư chiếm 4,8% tổng chi ngân sách cho giáo dục đạo và dạy nghề. Năm 2022: 2.595.096 triệu đồng, chiếm 22% tổng chi ngân sách địa phương, trong đó tỷ lệ vốn đầu tư chiếm 5,2% tổng chi ngân sách cho giáo dục đạo và dạy nghề. Năm 2023: 2.843.480 triệu đồng, chiếm 21% tổng chi ngân sách địa phương, trong đó tỷ lệ vốn đầu tư chiếm 4,1% tổng chi ngân sách cho giáo dục đạo và dạy nghề. Năm 2024: 3.392.670 triệu đồng, chiếm 24% tổng chi ngân sách địa phương, trong đó tỷ lệ vốn đầu tư chiếm 3,3% tổng chi ngân sách cho giáo dục đạo và dạy nghề. Năm 2025: 3.846.561 triệu đồng, chiếm 31% tổng chi ngân sách địa phương...

Quán triệt, triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trên cơ sở chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, của Ban Chỉ đạo Nghị quyết số 57-NQ/TW của tỉnh, Ngành Giáo dục và Đào tạo đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để thực hiện đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục, một trong các giải pháp được quan tâm chỉ đạo thực hiện để đáp ứng yêu cầu mạnh mẽ của công tác chuyển đổi số đó là nâng cao khả năng về năng lực số cho đội ngũ quản lý, giáo viên trong toàn ngành để góp phần trong việc bắt kịp xu hướng giáo dục trong thời đại công nghệ số.

Toàn tỉnh hiện có 337 cơ sở giáo dục - đào tạo, 5.210 lớp, 150.498 trẻ em, học sinh, học viên, sinh viên. Giáo dục mầm non có 113 trường (112 công lập, 01 ngoài công lập) với 587 điểm trường, 1.522 lớp và 35.217 trẻ. Giáo dục phổ thông gồm 215 trường: 82 trường tiểu học, 110 trường trung học cơ sở (trong đó có 30 trường liên cấp tiểu học và trung học cơ sở) và 23 trường trung học phổ thông với tổng số 3.590 lớp, 112.099 học sinh. Có 8 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và 1 trường Cao đẳng Lai Châu. Tỉnh đã quan tâm đầu tư, phát triển hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, tạo được điều kiện thuận lợi cho học sinh vùng sâu, vùng xa được học tập trong môi trường ổn định, chất lượng. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được phát triển cả về quy mô và chất lượng; đến năm 2025, toàn tỉnh có 9 trường phổ thông dân tộc nội trú và 85 trường phổ thông dân tộc bán trú, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của trên 44.000 học sinh vùng sâu, vùng xa. Các trường dân tộc nội trú, bán trú được quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, chế độ ăn ở, sinh hoạt; chất lượng dạy và học có nhiều tiến bộ, góp phần nâng cao mặt bằng dân trí và nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Để nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục, Ngành Giáo dục và Đào tạo chú trọng ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, góp phần đổi mới toàn diện công tác quản lý, dạy học và kiểm định chất lượng giáo dục. Cơ sở hạ tầng và nền tảng số được quan tâm đầu tư, hiện nay 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh được kết nối Internet băng thông rộng, có mạng LAN nội bộ. Hệ thống cơ sở dữ liệu ngành giáo dục kết nối đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (đạt 99,9% học sinh, 100% giáo viên); toàn ngành có 1.977 máy tính phục vụ quản lý, 5.752 máy tính phục vụ dạy học, 272 phòng Tin học và 3.993 lớp học (78%) được trang bị máy chiếu hoặc tivi, 350 lớp học thông minh. Hệ thống quản trị trường học điện tử, học bạ điện tử, sổ điểm điện tử, quản lý nhân sự và tài chính được triển khai đồng bộ tại 100% cơ sở giáo dục. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức kỹ năng số cơ bản cho cán bộ quản lý, giáo viên; đa số giáo viên biết sử dụng các phần mềm quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác các nền tảng AI phục vụ dạy học; 45,2% giáo viên được đào tạo nâng cao kỹ năng số, sử dụng AI và công nghệ số trong giảng dạy.

Năm 2025, xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai thường xuyên công tác bồi dưỡng và khuyến khích đội ngũ tăng cường tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực số để ứng dụng trong quản lý và giảng dạy.  Tổ chức 1 lớp tập huấn chuyên đề AI cho 100% công chức, viên chức cơ quan Sở; 2 hội nghị tập huấn diện rộng cho trên 9.500 cán bộ quản lý, giáo viên thuộc các cấp học về sử dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo; Phối hợp với các tổ chức triển khai chuyên đề AI cho hơn 3.000 giáo viên mầm non, nâng cao kỹ năng chăm sóc trẻ trong thời đại số.

Đặc biệt, phong trào tự học với 12.420 tài khoản cán bộ, giáo viên đăng ký học tập trên các nền tảng "Bình dân học vụ số" quốc gia và hệ thống bồi dưỡng của tỉnh; các cơ sở giáo dục và các xã, phường đã tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng ngày hội Chuyển đổi số như: Ngày hội STEM, chuyển đổi số cho học sinh, ứng dụng AI trong giảng dạy của giáo viên, nhiều giáo viên đã có các sản phẩm tham gia các cuộc thi trong đó có 1 giáo viên đạt giải Nhất Quốc gia.

Những kết quả đó góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục thu hút học sinh ra lớp. Toàn tỉnh có 235 trường đạt chuẩn quốc gia, 85 trường mầm non; 59 trường tiểu học; 73 trường trung học cơ sở; 18 trường trung học phổ thông; tỷ lệ nhà giáo có trình độ đào tạo chuẩn và trên chuẩn đạt 96,6%...

Tuy nhiên, khả năng hiểu đúng và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo của một số cán bộ, giáo viên vẫn còn hạn chế. Đa giáo viên mới dừng lại ở mức sử dụng công cụ, chưa khai thác các nền tảng dạy học trực tuyến, kho học liệu số, chưa vận dụng AI để cá thể hóa dạy học, còn lúng túng trong môi trường dạy học số. Sự chênh lệch về năng lực số giữa các vùng, các cấp học, đặc biệt giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn, vẫn là thách thức lớn đặt ra cho ngành Giáo dục trong giai đoạn tới.

Thời gian tới, để tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, phấn đấu đến năm 2030, 100% cán bộ quản lý, giáo viên đạt mức độ thành thạo, có khả năng thiết kế chiến lược sư phạm tích hợp công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo một cách hiệu quả, cần nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; chuyển đổi số phải được coi là nhiệm vụ chính trị quan trọng, người đứng đầu phải đi đầu trong việc tự học để nâng cao nghiệp vụ quản lý và ứng dụng công nghệ số. Đội ngũ cốt cán cũng phải thường xuyên cập nhật tự học tự bồi dưỡng, trao đổi kinh nghiệm để đáp ứng yêu cầu về công tác bồi dưỡng cho đội ngũ toàn ngành. Các cơ sở giáo dục thành lập Tổ hỗ trợ chuyển đổi số, các Câu lạc bộ chuyển đổi; lấy giáo viên trẻ, giáo viên có năng lực công nghệ làm nòng cốt, trực tiếp kèm cặp, hỗ trợ giáo viên lớn tuổi trong quá trình ứng dụng công nghệ.

Quan tâm tổ chức tập huấn chuyên đề sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm, an toàn, chú trọng đạo đức nghề nghiệp, bảo mật dữ liệu cá nhân, kiểm soát nội dung; hướng dẫn giáo viên ứng dụng AI như “trợ lý giáo dục” trong soạn bài, phân tích dữ liệu học tập, hỗ trợ quản lý lớp học, kiểm tra - đánh giá. Hoàn thiện và khai thác hiệu quả các nền tảng bồi dưỡng trực tuyến của ngành, kết nối với hệ thống “Bình dân học vụ số” quốc gia. Khuyến khích tinh thần tự học, tự nâng cao năng lực số, từng bước hình thành văn hóa học tập số trong toàn ngành. Tăng cường đầu tư cho hạ tầng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và giảng dạy, góp phần xây dựng nền giáo dục số, trường học thông minh, trường học hạnh phúc tại Lai Châu.