Lai Châu chú trọng quản lý, khai thác và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Với đặc thù của tỉnh miền núi biên giới, nằm phía Tây Bắc của Tổ quốc, có đường biên giới dài 265,165km tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), diện tích tự nhiên lớn  9.068,78 km², đứng thứ 16 trong 34 tỉnh, thành cả nước, có tiềm năng, lợi thế để phát triển nông nghiệp nhất là sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Để hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đất đai Tỉnh ủy, cấp ủy, chính quyền các cấp đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác đo đạc địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai; chú trọng việc xây dựng, làm sạch và liên thông cơ sở dữ liệu đất đai.

Đến tháng 5/2026, toàn tỉnh đã xây dựng 957 điểm địa chính, đo đạc bản đồ địa chính với diện tích 873.977,48 ha; rà soát, xây dựng cơ sở dữ liệu đối với 1.263.218 thửa đất; đưa vào vận hành và khai thác cơ sở dữ liệu đất đai đối với 20/38 đơn vị hành chính cấp xã sau sắp xếp, trong đó 15/38 xã, phường đã vận hành, khai thác theo diện tích sau sắp xếp và 05/38 xã, phường vận hành, khai thác cơ sở dữ liệu đất đai một phần diện tích; thu thập 11.976/12.500 Giấy chứng nhận phục vụ cập nhật cơ sở dữ liệu đạt 96%; rà soát, tổng hợp 1.116.011 thửa đất để phục vụ xác thực thông tin chủ sử dụng đất với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; từng bước hoàn thiện, làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai bước đầu giúp tăng cường tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, xã hội số, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tính đến ngày 16/8/2026, toàn tỉnh đã tạo lập cơ sở dữ liệu đối với 1.366.294/2.023.773 thửa đất, đạt 67,51%; trong đó 1.032.447 thửa bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Đã đối soát thông tin 41.638/46.635 chủ sử dụng đất; đồng bộ 476.777 thửa lên cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia; kết nối dữ liệu đất đai với cơ quan thuế và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

 Các quy định về phân cấp, giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai từng bước được hoàn thiện, nâng cao tính minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và phục vụ thu hút đầu tư vào triển khai thực hiện các công trình, dự án của tỉnh.

Việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, phục vụ triển khai các dự án trọng điểm đã quan tâm giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân theo thẩm quyền, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Các lực lượng chức năng chủ động nắm chắc tình hình, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, phòng ngừa và kịp thời tham mưu xử lý, giải quyết các vụ việc phát sinh liên quan đến thu hồi đất, không để phát sinh “điểm nóng” về an ninh, trật tự, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Nhân dân có đất bị thu hồi cơ bản nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của các dự án trọng điểm đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thuận, chấp hành và tích cực phối hợp trong công tác thu hồi đất, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tạo niềm tin và sự đồng thuận cao trong toàn xã hội.

Bên cạnh kết quả, nguồn lực đất đai của tỉnh vẫn chưa được phát huy tương xứng với tiềm năng. Hiện còn 333.847 thửa đã tạo lập nhưng chưa đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”; tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu tại khu vực chưa có dữ liệu còn thấp. Một số hồ sơ địa chính còn sai lệch về ranh giới, diện tích; tình trạng chồng lấn giữa đất lâm nghiệp với đất người dân đang sử dụng còn phức tạp. Công tác chuẩn bị quỹ đất sạch, giải phóng mặt bằng, tái định cư và hoàn thiện thủ tục một số dự án còn chậm.

Thời gian tới, để phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai từ tiềm năng thành nguồn lực thực tế cho phát triển của tỉnh cần quán triệt và triển khai thực hiện hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, trọng tâm là Nghị quyết số 16-NQ/TU, ngày 04/5/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai; Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Kế hoạch số 07-KH/TW, ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW và các văn bản cụ thể hóa của tỉnh.

Nâng cao hiệu quả giao đất, cho thuê đất, phát triển quỹ đất và khai thác nguồn lực tài chính từ đất; theo dõi chặt chẽ tiến độ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm ổn định đời sống người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Đối với các dự án trọng điểm, nghiên cứu tách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để triển khai trước. Thực hiện công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường đối thoại, giải quyết kịp thời kiến nghị ngay từ cơ sở. Kết quả giải phóng mặt bằng cần gắn với việc bảo đảm nơi ở, điều kiện sống, việc làm, thu nhập và sự đồng thuận của người dân sau thu hồi đất.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai; hoàn thành xây dựng dữ liệu số đối với các thửa đã thu thập thông tin trong năm 2026. Tiếp tục kết nối dữ liệu đất đai với dân cư, thuế, quy hoạch, công chứng và các lĩnh vực liên quan. Quan tâm giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất; gắn giao đất, giao rừng, cấp giấy chứng nhận với tạo sinh kế bền vững, bảo vệ rừng và sử dụng đất đúng mục đích; quản lý chặt chẽ, phân bổ công khai, khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn lực đất đai; lấy hiệu quả sử dụng đất, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của tỉnh, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Lai Châu phát triển xanh, nhanh, bền vững.