Lai Châu đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Chiến dịch có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc; là sự cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về thực hiện chế độ, chính sách hậu phương quân đội, chính sách đối với người có công với cách mạng… Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Trong những năm qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân về công lao, sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ; bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, củng cố niềm tin, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới .

Đặc biệt, trong giai đoạn 2021-2025, toàn quốc đã tìm kiếm và quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ; đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), qua đó, xác định được danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; tổ chức thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ.

Tuy nhiên, hiện nay, vẫn còn khoảng 175 nghìn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300 nghìn mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng rất khó khăn, thông tin ngày càng ít, nhân chứng lịch sử ngày càng giảm, địa hình, địa bàn thay đổi lớn theo thời gian.

Trên phạm vi toàn quốc, Chiến dịch 500 ngày đêm có tính chất toàn diện nhằm tạo ra sự đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Với mục tiêu tìm kiếm quy tập khoảng 7 nghìn hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu đối với khoảng 230 nghìn mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ; giám định ADN khoảng 18 nghìn mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu Gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin; hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ; tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Vị Xuyên/tỉnh Tuyên Quang, tỉnh Lào Cai, Lạng Sơn phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

500 ngày đêm không chỉ là thời gian của một chiến dịch. Đó là 500 ngày đêm của lương tâm, trách nhiệm và tình đồng đội. Đó là lời hẹn danh dự của những người đang sống với những người đã khuất; là sự tiếp nối phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong thời bình. Và hơn hết, đó là lời nhắc nhở sâu sắc rằng: Một dân tộc biết nhớ là một dân tộc biết sống; một dân tộc biết tri ân là một dân tộc có tương lai; một đất nước còn kiên trì đi tìm từng người con đã ngã xuống để đưa các anh trở về với tên tuổi, quê hương, gia đình và đồng đội là một đất nước không bao giờ đánh mất phần cao đẹp nhất của mình.

Trên địa bàn tỉnh Lai Châu chiến dịch được triển khai với mục tiêu tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ: Phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 10 đến 20 hài cốt liệt sĩ. Lấy mẫu sinh phẩm 152 mẫu trên 6 nghĩa trang liệt sĩ; rà phá bom mìn, vật liệu nổ 2.910 ha; tập trung tại các địa bàn xã Thu Lũm, Bum Nưa, Pa Ủ, Pa Tần...

Để thực tốt nhiệm vụ đề ra, tỉnh Lai Châu đã thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; thành lập các tổ công tác, các tổ (đội) chuyên trách lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ; thành lập các tổ khảo sát, xác minh thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn bảo đảm đủ thành phần, năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Phấn đấu 100% nghĩa trang liệt sĩ, phần mộ liệt sĩ trên địa bàn được rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa thông tin; 100% phần mộ liệt sĩ đủ điều kiện được khảo sát, xác minh, lập hồ sơ, tổ chức lấy mẫu theo quy định; 100% hồ sơ, kết quả thực hiện được cập nhật, số hóa, đồng bộ vào hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý.

Hiện nay, toàn tỉnh có 9 nghĩa trang liệt sĩ, đang quản lý có 1.343 phần mộ liệt sĩ, trong đó còn 53 phần mộ xác định được một phần thông tin và 152 phần mộ chưa xác định được thông tin cần phải lấy mẫu.

Tỉnh đã thành lập các tổ tìm kiếm, xác minh mộ liệt sĩ trên toàn tỉnh, xây dựng kế hoạch và huy động lực lượng để tổ chức khai quật, tìm kiếm. Sau thời gian triển khai thực hiện, đến nay tiến hành khai quật 152 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên 6 nghĩa trang liệt sĩ, trong đó 55 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, 97 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu (đạt 36,2%) bảo đảm chặt chẽ, đúng quy trình kỹ thuật, tuyệt đối an toàn về người và phương tiện; tổ chức bàn giao 55 mẫu sinh phẩm cho Viện Pháp y Quân đội/Cục Quân y/Bộ Quốc phòng để giám định ADN bảo đảm đầy đủ, đúng quy định. Khảo sát, xác minh 4 thông tin (1 mộ tập thể tại xã Mường Than, 1 mộ đơn Phong Thổ, 1 mộ đơn tại xã Than Uyên, 1 mộ đơn tại Tủa Sín Chải)...

Những kết quả đạt được trong tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã góp phần khẳng định sự quan tâm sâu sắc, nhất quán của Đảng, Nhà nước đối với người có công với cách mạng; làm nổi bật ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc của Chiến dịch; tạo đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, các cơ quan báo chí, truyền thông, các tầng lớp Nhân dân và bạn bè quốc tế tham gia, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu Chiến dịch, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Trên cơ sở những kết quả và kinh nghiệm bước đầu trong triển khai Chiến dịch, để hoàn thành các chỉ tiêu đề ra thời gian tới, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; chỉ tiêu nhiệm vụ và ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng của Chiến dịch 500 ngày đêm; đây là nhiệm vụ, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị là “mệnh lệnh từ trái tim” của mỗi cán bộ, đảng viên.

Tập trung triển khai và hoàn thành dự án rà phá bom mìn, vật nổ trên địa bàn tỉnh với diện tích 2.910 ha để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính tại các khu vực, địa bàn có nhiều thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; tiếp tục thành lập các tổ tìm kiếm, xác minh mộ liệt sĩ trên toàn tỉnh, xây dựng kế hoạch và huy động lực lượng để tổ chức khai quật, tìm kiếm từ 10-20 mộ liệt sĩ. Kịp thời sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, làm tốt công tác thi đua, khen thưởng việc triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm. Thúc đẩy cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân tích cực tham gia có trách nhiệm đối với công tác người có công và phong trào “Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sỹ và người có công với cách mạng”, củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của tỉnh.