Lai Châu tiếp nối truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những hậu quả mà nó để lại vẫn còn hiện hữu. Để đất nước độc lập, tự do, bao nhiêu mồ hôi, máu và nước mắt đã đổ xuống trên từng tấc đất quê hương. Biết bao người con ưu tú đã ngã xuống, bao người trở về không còn lành lặn, mãi mãi mang thương tật trong mình... Hàng triệu thân nhân liệt sĩ, những bậc ông bà, cha mẹ, những người chồng, người vợ, người con đã mãi mãi không thể gặp lại những người thân yêu nhất của mình.

Thấm nhuần đạo lý truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc và thấu hiểu sâu sắc giá trị của sự hy sinh, cống hiến to lớn của các anh hùng liệt sỹ, thương binh đối với đất nước, Đảng, Chính phủ, Bác Hồ và Nhân dân ta đã dành tất cả tình thương yêu cho các chiến sĩ và đồng bào đã vì độc lập, tự do của Tổ quốc mà bị thương hoặc hy sinh.

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) ra đời chưa được bao lâu thì thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta một lần nữa. Với tinh thần quật cường, kiên quyết bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc, quân và dân ta đã anh dũng chiến đấu chống lại quân xâm lược. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến quyết liệt chống thực dân Pháp, nhiều đồng bào, chiến sỹ đã hy sinh, cống hiến xương máu, sức lực trên các chiến trường.

Đầu năm 1946, Hội giúp binh sĩ bị nạn ra đời ở Thuận Hóa (Bình Trị Thiên), rồi đến Hà Nội và một số địa phương khác, sau đó ít lâu được đổi thành Hội giúp binh sĩ bị thương. Ở Trung ương có Tổng Hội và Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu là Chủ tịch danh dự của Hội.

Chiều ngày 28/5/1946, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Tổng Hội giúp binh sĩ bị nạn tổ chức một cuộc nói chuyện quan trọng để kêu gọi đồng bào gia nhập Hội và hăng hái giúp đỡ các chiến sỹ bị thương tùy theo điều kiện của gia đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến dự.

Sau đó, nhiều chương trình quyên góp, ủng hộ bộ đội được phát động, đáng chú ý nhất là cuộc vận động “Mùa đông binh sỹ”. Theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ủy ban vận động đã họp phát động phong trào may áo trấn thủ cho chiến sỹ. Chiều ngày 17/11/1946, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Hội Liên Hiệp Quốc dân Việt Nam đã tổ chức lễ xung phong “Mùa đông binh sỹ”, mở đầu cuộc vận động “Mùa đông binh sỹ” trong cả nước để giúp chiến sỹ trong mùa đông giá rét với sự có mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thành viên Chính phủ. Ngay tại buổi lễ, Người đã cởi chiếc áo len đang mặc để tặng lại các binh sỹ.

Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ngày 19/12/1946, theo Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân cả nước đã nhất tề đứng dậy kháng chiến với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Số người bị thương và hy sinh trong chiến đấu tăng lên, đời sống của chiến sỹ, nhất là những chiến sỹ bị thương gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Trước tình hình trên, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra những chính sách quan trọng về công tác thương binh, liệt sỹ, góp phần ổn định đời sống vật chất và tinh thần cho thương binh, gia đình liệt sỹ.

Ngày 16/2/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chính thức ký Sắc lệnh số 20/SL “Quy định chế độ hưu bổng, thương tật và tiền tuất tử sĩ”.  Đây là văn bản pháp quy đầu tiên khẳng định vị trí quan trọng của công tác thương binh, liệt sỹ và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đến thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sỹ.

Tháng 6/1947, đại biểu của Tổng bộ Việt Minh, Trung ương Hội phụ nữ Cứu quốc, Trung ương Đoàn thanh niên Cứu quốc, Cục Chính trị quân đội quốc gia Việt Nam, Nha Thông tin Tuyên truyền và một số địa phương đã họp tại Đại Từ (Bắc Thái) để bàn về công tác thương binh, liệt sỹ và thực hiện Chỉ thị Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn một ngày làm ngày Thương binh - Liệt sỹ. Tại cuộc họp này các đại biểu đã thống nhất chọn ngày 27 tháng 7 là ngày “Thương binh toàn quốc”. Từ đó hằng năm cứ vào dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đều gửi thư, quà thăm hỏi, động viên, nhắc nhở mọi người phải biết ơn và hết lòng giúp đỡ thương binh, gia đình liệt sỹ. Đặc biệt, từ sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh càng quan tâm hơn đến công tác này.

Từ tháng 7/1955, Đảng và Nhà nước ta quyết định đổi “Ngày Thương binh toàn quốc” thành “Ngày Thương binh - Liệt sĩ” để ghi nhận những hy sinh lớn lao của đồng bào, chiến sĩ cả nước cho chiến thắng vẻ vang của dân tộc.

Lai Châu mảnh đất địa đầu, phên dậu nơi cuối trời Tây Bắc của Tổ quốc, từng là địa bàn trọng yếu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, vừa là hậu phương, vừa là tiền tuyến lớn, đã đóng sức người, sức của làm nên chiến công oanh liệt của dân tộc trong thế kỷ XX bằng thắng lợi hoàn toàn của Chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đánh dấu một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Hòa chung với khí thế cách mạng sục sôi của cả dân tộc, hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc chống Mỹ cứu nước ngày 17/7/1966 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu phát huy truyền thống anh hùng, đã động viên hàng vạn con em lên đường ra mặt trận chiến đấu tại các chiến trường B, chiến trường C với tinh thần “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, góp phần cùng với cả dân tộc làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc…

Trải qua 2 cuộc kháng chiến gian khổ và hào hùng của dân tộc đã có biết bao thế hệ cha ông đã hy sinh xương máu vì độc lập, tự do cho cả dân tộc, trong đó có nhiều người con của Lai Châu đã vĩnh viễn nằm xuống.

Để thể hiện lòng quý trọng và biết ơn đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, thống nhất tự do của Tổ quốc vì hạnh phúc của Nhân dân, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chế độ chính sách đãi ngộ đối với người có công với cách mạng. Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, theo Chỉ thị 223/CT-TW, ngày 8/7/1975 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, từ năm 1975, ngày 27/7 hằng năm chính thức trở thành “Ngày Thương binh - Liệt sỹ” của cả nước, là một mốc thiêng liêng trong đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam.

Nối tiếp truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, trong những năm qua, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu đã có nhiều hoạt động thiết thực tri ân công lao của anh hùng liệt sĩ, thương binh, gia đình có công với cách mạng; tiếp nhận, giải quyết chế độ đối với người có công theo đúng quy định; thực hiện tốt việc chăm lo gia đình chính sách, người có công bằng nhiều hoạt động thiết thực; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đối tượng chính sách; xây mới và sửa chữa nhiều căn nhà tình nghĩa; xây dựng Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”; thực hiện tốt công tác điều dưỡng, chăm sóc sức khoẻ đối với người có công…

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), tỉnh Lai Châu đang triển khai nhiều hoạt động mang ý nghĩa thiết thực gắn với việc triển khai hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, với mục tiêu tìm kiếm, quy tập từ 10 đến 20 hài cốt liệt sĩ. Lấy mẫu sinh phẩm 152 mẫu trên 6 nghĩa trang liệt sĩ; rà phá bom mìn, vật liệu nổ 2.910 ha; tập trung tại các địa bàn xã Thu Lũm, Bum Nưa, Pa Ủ, Pa Tần...

Thông qua triển khai Chiến dịch tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng, tình cảm và niềm mong mỏi của thân nhân các gia đình liệt sĩ, thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, đặc biệt là giáo dục lòng yêu nước, tinh thần cách mạng với thế hệ trẻ. Các em sinh ra trong hòa bình, lớn lên trong thế giới số, chưa từng nghe tiếng bom đạn, nhưng cần hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Hòa bình được đánh đổi bằng máu và nước mắt của biết bao thế hệ đi trước. Độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ không chỉ là những khái niệm trong sách giáo khoa, mà là kết tinh của vô vàn hy sinh có thật, con người có thật, gia đình có thật, thôi thúc các em không ngừng học tập, phấn đấu, rèn luyện để trở thành những công dân tốt góp phần xây dựng đất nước ta ngày càng giàu đẹp, văn minh, sánh vai cùng với cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong ước.