Sau khi hoàn thành chuẩn bị chiến lược cả về thế và lực, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 được tiến hành từ ngày 4/3/1975 với các chiến dịch: Chiến dịch Tây Nguyên mở đầu bằng trận đột phá chiến lược đánh chiếm Buôn Ma Thuột, giải phóng Tây Nguyên; hai chiến dịch giải phóng Huế - Đà Nẵng và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng Sài Gòn - Gia Định với nhiều bước phát triển nhảy vọt.
Từ nhận định dù Mỹ có chi viện cũng không cứu vãn được sự sụp đổ của quân ngụy, Bộ Chính trị quyết định mở cuộc tổng tiến công và nổi dậy giải phóng Sài Gòn trong thời gian sớm nhất, tốt nhất là trong tháng 4/1975, trước mùa mưa, không thể để chậm. Ngày 7/4/1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh ra lệnh động viên “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ thời gian từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng”.
Ngày 14/4/1975, theo đề nghị của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh chiến dịch và Quân ủy Trung ương, Bộ Chính trị đồng ý chiến dịch giải phóng Sài Gòn lấy tên là “Chiến dịch Hồ Chí Minh”. 17 giờ ngày 26/4/1975, quân ta được lệnh tổng công kích; 5 cánh quân đồng loạt tiến công trên 5 hướng, nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu trọng yếu của địch.
Trước cuộc tiến công như vũ bão của quân và dân ta, 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, quân ta đánh chiếm Dinh Độc Lập, chính quyền ngụy Sài Gòn đầu hàng không điều kiện, cờ giải phóng phấp phới tung bay trên nóc tòa nhà chính của Dinh Độc Lập. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.
Thắng lợi của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thành quả vĩ đại nhất trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo; là trang sử hào hùng và chói lọi trên con đường dựng nước và giữ nước mấy nghìn năm của dân tộc. Chúng ta đã hoàn thành được sứ mệnh lịch sử vẻ vang là giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc - kỷ nguyên của độc lập, thống nhất và cùng nhau xây dựng một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đây cũng là thắng lợi tiêu biểu của lực lượng cách mạng thế giới; góp phần thúc đẩy mạnh mẽ cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì mục tiêu độc lập, hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội; cổ vũ, động viên, khích lệ các dân tộc đang tiến hành công cuộc giải phóng dân tộc, chống chủ nghĩa đế quốc, mở đầu sự phá sản của chủ nghĩa thực dân mới trên toàn thế giới.
Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của Nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và tính thời đại sâu sắc.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu phát huy truyền thống quyết chiến, quyết thắng Điện Biên Phủ anh hùng, quán triệt và triển khai thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: vừa kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam; vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, thực hiện khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” và các phong trào thi đua “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng giặc Mỹ xâm lược”...
Để chi viện cho chiến trường miền Nam, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc Lai Châu đã động viên hàng vạn con em lên đường ra mặt trận chiến đấu tại các chiến trường B, chiến trường C với tinh thần “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”; thanh niên các dân tộc Lai Châu thực hiện tốt phong trào “Ba sẵn sàng”. Từ cuối năm 1965 đến năm 1968 máy bay Mỹ liên tục đánh phá, gây nhiều tội ác với đồng bào các dân tộc Lai Châu, song với tinh thần “không có gì quý hơn độc lập tự do”, không khuất phục trước kẻ thù, quân và dân Lai Châu sẵn sàng chia lửa với quân và dân miền Nam, tổ chức đánh máy bay Mỹ hàng trăm trận, bắn rơi 14 chiếc và làm bị thương nhiều chiếc khác. Bên cạnh thực hiện nhiệm vụ chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu, tỉnh còn huy động được hàng chục vạn ngày công mở các tuyến đường chiến lược, vận chuyển lương thực, vũ khí ra chiến trường, giúp bộ đội đào hầm, hào, di chuyển trận địa pháo.
Từ những thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước quân và dân Lai Châu đã được Đảng, Nhà nước tuyên dương và tặng nhiều phần thưởng cao quý: 2 lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Cờ thưởng luân lưu “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”; 4 tập thể, 5 cá nhân được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân...
Nối tiếp những trang sử hào hùng của dân tộc, phát huy tinh thần cách mạng tiến công của Chiến thắng lịch sử 30/4 và những thành tựu đạt được trong hơn 50 năm qua, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc Lai Châu đang ra sức phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của tỉnh.
Năm 2025, lãnh đạo tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV nhiệm kỳ 2025 - 2030. Hoàn thành sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính; vận hành chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động ổn định, thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá; hầu hết các chỉ tiêu chủ yếu đạt và vượt kế hoạch đề ra, tăng so với năm trước: tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 7,5%; tổng sản phẩm bình quân đầu người đạt 79 triệu đồng, tăng 16,4 triệu đồng; giá trị sản xuất ngành công nghiệp ước đạt 9.503 tỷ đồng, tăng 10,6%; thu ngân sách trên địa bàn đạt 3.573 tỷ đồng; tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn đạt 58,18 triệu USD, tăng 98,2%; toàn tỉnh ước đón 1,47 triệu lượt khách du lịch, tăng 8,5%, tổng doanh thu ước đạt hơn 1.200 tỷ đồng, tăng 11,1% so với năm 2024...
Lĩnh vực văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách xã hội, giảm nghèo được quan tâm thực hiện; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên, tỷ lệ hộ nghèo đến hết năm 2025 giảm còn 15,78%. Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai quyết liệt, hoàn thành hỗ trợ sửa chữa, xây mới cho 9.797 căn nhà, thể hiện rõ tinh thần nhân văn và quan điểm xuyên suốt “lấy nhân dân làm trung tâm”. Thực hiện hiệu quả việc xóa bỏ các hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu gắn với bảo tồn và phát huy hiệu quả bản sắc, văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc và đẩy mạnh phát triển du lịch. Quốc phòng, an ninh được đảm bảo, chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững.
Những kết quả đạt được khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Tỉnh ủy; sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành; sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân các dân tộc trong tỉnh quyết tâm xây dựng tỉnh Lai Châu ngày càng phát triển, là tiền đề vững chắc để Lai Châu tự tin bước vào Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030 đưa Lai Châu trở thành tỉnh phát triển trung bình của vùng trung du và miền núi phía Bắc; đến năm 2045 trở thành tỉnh trung bình của cả nước.
Tác giả: Tuấn Phong