Đại biểu Trung ương dự buổi Lễ có các đồng chí: Nguyễn Thị Hồng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Nguyễn Thị Hà - Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Thượng tướng Lê Quang Minh - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam; các đồng chí đại biểu Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đại biểu các cơ quan trực thuộc Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam; đại biểu Quân khu 2 có đồng chí Trung tướng Phạm Đức Duyên - Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 2; lãnh đạo và đại biểu các cơ quan Bộ Tư lệnh Quân khu 2; Chỉ huy Trung đoàn 148/Sư đoàn 316 và các đồng chí thành viên Đoàn công tác của các đơn vị…
Về phía tỉnh Lai Châu có đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đồng chí Trưởng Ban Chỉ đạo Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành tỉnh; Thường trực Đảng uỷ, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam và Nhân dân xã Bình Lư... dự buổi Lễ.
Tại buổi Lễ, đồng chí Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đã đọc điếu văn tưởng nhớ những người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Cách đây 75 năm, khi đất nước đang trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Lai Châu là địa bàn chiến lược nơi tuyến đầu Tây Bắc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào cách mạng trên địa bàn không ngừng được củng cố và phát triển.
Để tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp đối với phong trào kháng chiến ở địa phương, Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ được thành lập, trực tiếp lãnh đạo xây dựng chính quyền kháng chiến, phát động quần chúng, xây dựng lực lượng vũ trang, phối hợp cùng các đơn vị chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam bảo vệ căn cứ cách mạng.
Đầu tháng 02/1951, trước âm mưu của thực dân Pháp mở rộng đánh chiếm địa bàn, cắt đứt các tuyến liên lạc, Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ cùng Tiểu đoàn 920 thuộc Trung đoàn 148, Sư đoàn 316 đã khẩn trương tổ chức lực lượng chiến đấu bảo vệ căn cứ kháng chiến.
Rạng sáng ngày 14/02/1951, thực dân Pháp bất ngờ huy động lực lượng tập kích vào khu vực đóng quân của Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ, Tiểu đoàn 920 thuộc Trung đoàn 148, Sư đoàn 316 và trụ sở Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Lư. Trong trận chiến đấu vô cùng ác liệt ấy, 50 cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn 920 cùng cán bộ, đảng viên Ban Cán sự Đảng huyện và Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Lư đã kiên cường chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và anh dũng hy sinh.

Sau khi quân Pháp rút lui, giữa hoàn cảnh chiến tranh vô cùng khốc liệt, Nhân dân địa phương đã bất chấp hiểm nguy, bí mật tìm kiếm, thu gom thi hài các liệt sĩ để mai táng. 47 đồng chí được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể tại bản Mường Cấu. 3 đồng chí là cán bộ địa phương được Nhân dân chôn cất riêng và sau này đã được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Lai Châu.
Trải qua chiến tranh, thiên tai và những lần thay đổi địa giới hành chính, khu mộ tập thể luôn được Nhân dân địa phương âm thầm gìn giữ, hương khói. Đó là nghĩa tình sâu nặng của Nhân dân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Đó cũng là minh chứng cảm động cho truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam.
Thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” trên địa bàn tỉnh, đến hôm nay, các Anh hùng liệt sĩ được quy tập, truy điệu và an táng theo nghi thức trọng thể của Đảng, Nhà nước và Quân đội, để các anh trở về với đồng đội, với vòng tay của Nhân dân, trong sự tôn vinh, biết ơn và lòng thành kính của các thế hệ hôm nay.
Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và Quân đội trong việc thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”; khẳng định trách nhiệm thiêng liêng của dân tộc Việt Nam là không để một người con đã hy sinh vì Tổ quốc bị lãng quên, không để bất cứ liệt sĩ nào còn nằm lại mà chưa được Tổ quốc và Nhân dân đón về.
Tại buổi Lễ, trong không khí trang nghiêm, các đại biểu đã thành kính dâng hoa, dâng hương bày tỏ sự tri ân sâu sắc, lòng biết ơn vô hạn đến công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu, hi sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Đại biểu cũng đã thắp hương tưởng niệm, dành phút mặc niệm các Anh hùng liệt sĩ tại khu vực an táng.
Tác giả: Nguyễn Nga - Nguyễn Chanh