Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám, xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạn cuối. Hồng quân Xô Viết liên tiếp giành thắng lợi quyết định trên chiến trường châu Âu, giải phóng một loạt nước và tiến vào Béclin. Ngày 9/5/1945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở Châu Âu. Ngày 8/8/1945, Hồng quân Liên Xô tiến công như vũ bão vào quân đội Nhật. Ngày 14/8/1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, Chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc.

Những mâu thuẫn về quyền lợi sống còn giữa Pháp và Nhật ở Đông Dương ngày càng gay gắt, dẫn đến ngày 9/3/1945, Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp trên toàn Đông Dương. Tình hình ấy mở ra một bước ngoặt có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng nước ta, ngay trong đêm đó, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp khẩn, ra chủ trương phát động cao trào kháng Nhật cứu nước rộng khắp. Ngày 12/3/1945, Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, khẳng định “Đây là thời cơ tốt nhất để nhân dân ta vùng lên giành độc lập”.

Tháng 4/1945, Trung ương triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân. Ngày 16/4/1945, Tổng bộ Việt Minh chỉ đạo thành lập các Ủy ban Dân tộc giải phóng từ Trung ương đến địa phương. Từ giữa năm 1945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước diễn ra mạnh mẽ, đầu tháng 5/1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo toàn quốc. Ngày 4/6/1945, Khu giải phóng Việt Bắc chính thức được thành lập.
Khi thời cơ cách mạng đã chín muồi, ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ngay trong ngày đã ra Quân lệnh số 1, hiệu triệu toàn dân tổng khởi nghĩa. Ngày 16/8/1945, Quốc dân đại hội họp tại Tân Trào thông qua “Mười chính sách lớn của Việt Minh”; thông qua “Lệnh tổng khởi nghĩa”; quy định quốc kỳ, quốc ca; thành lập Ủy ban giải phóng Dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ Lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Người đã gửi thư kêu gọi nhân dân cả nước tổng khởi nghĩa, trong đó chỉ rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền.

Từ ngày 14 đến ngày 18/8/1945, cuộc tổng khởi nghĩa nổ ra giành được thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam... Ngày 19/8/1945, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội…

Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945, cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân. Ngày 30/8/1945, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị, chấm dứt hoàn toàn chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìn năm ở nước ta.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố quyền độc lập, tự do, bình đẳng của dân tộc Việt Nam trước thế giới. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam)…

Thắng lợi của cách mạng Tháng Tám là một trong những trang vàng chói lọi nhất trong lịch sử của dân tộc ta, một dấu mốc lớn trên con đường phát triển trong suốt chiều dài mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước; là một trong những thắng lợi nổi bật vĩ đại nhất của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng mà đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh; là thắng lợi của ý chí độc lập tự chủ, tự lực, tự cường của dân tộc Việt Nam và là thắng lợi vĩ đại của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Thắng lợi đó, đã cổ vũ Nhân dân ta kiên cường đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975. Đất nước hoàn toàn độc lập, người dân được hoàn toàn tự do, hạnh phúc, vững bước đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Hòa chung với khí thế cách mạng sục sôi của cả dân tộc, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ cứu nước, Đảng bộ tỉnh Lai Châu lãnh đạo Nhân dân các dân tộc vừa sản xuất, vừa chiến đấu; đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, trong sản xuất, nêu cao khẩu hiệu “tất cả cho tiền tuyến, tất cả cho chiến thắng”; cố gắng hết sức mình, nỗ lực tăng gia sản xuất, đóng góp nhiều công sức, vật lực cho kháng chiến, giúp đỡ cán bộ, bộ đội, góp phần cùng với quân, dân cả nước làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” và giải phóng hoàn toàn miền nam thống nhất Tổ quốc.

Kết thúc cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc Lai Châu đã phát huy ý chí tự lực, tự cường, khơi dậy khát vọng vươn lên thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu; khắc phục hậu quả chiến tranh, ra sức tăng gia sản xuất, tiết kiệm, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng quê hương ổn định và phát triển.

Từ xuất phát điểm là tỉnh đặc biệt khó khăn, sau khi chia tách, thành lập tỉnh Lai Châu (mới) năm 2004, trong điều kiện của tỉnh nghèo nhất cả nước, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc Lai Châu tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, giữ vững niềm tin theo Đảng, khơi dậy khát vọng vươn lên. Đến năm 2024, Lai Châu đã ra khỏi tình trạng kém phát triển. Kinh tế phát triển khá, tốc độ tăng trưởng bình quân trong 20 năm đạt trên 9%/năm.

Năm 2025, tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV nhiệm kỳ 2025 - 2030. Hoàn thành sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính; chính quyền địa phương 2 cấp sau 1 năm đi vào hoạt động được vận hành ổn định, hiệu quả và thông suốt theo hướng gần dân, sát dân, phát huy dân chủ gắn với xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.

Ngày 15/3/2026, cùng với cả nước, tỉnh Lai Châu đã tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, thực sự là ngày hội lớn của toàn dân. Tỷ lệ cử tri toàn tỉnh đi bầu đạt 99,93% cao nhất từ trước đến nay, có 32/38 xã, 827/854 tổ bầu cử có cử tri đi bầu đạt 100%.

Kinh tế - xã hội tiếp tiếp tục phát triển; hầu hết các chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế đạt và vượt kế hoạch đề ra, tăng so với năm trước; tổng sản phẩm bình quân đầu người năm 2025 đạt 79 triệu đồng. Văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến tích cực; chất lượng giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân được nâng lên; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95%, các chính sách an sinh xã hội được quan tâm triển khai thực hiện gắn với “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí cho người dân… Những kết quả đạt được trên tất cả các lĩnh vực góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới của Tổ quốc.

Phát huy tinh thần thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu đang ra sức đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, triển khai thực hiện Nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030; tập trung phát triển kinh tế, huy động tối đa các nguồn lực cho tăng trưởng; thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xác định đây là động lực then chốt cho tăng trưởng nhanh và bền vững; quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển xanh, nhanh, bền vững, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới của dân tộc.