Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới có đường biên giới dài 265,165 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); diện tích tự nhiên trên 9.068,73km2; dân số toàn tỉnh 504.758 người, với 20 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 85,98%. Sau khi sắp xếp, sáp nhập địa giới hành chính cấp xã, tỉnh còn 38 đơn vị hành chính cấp xã (36 xã và 2 phường; có 11 xã biên giới) với 956 thôn, bản, tổ dân phố.
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, của Tỉnh ủy, Đảng ủy UBND tỉnh về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt bằng nhiều hình thức phong phú, linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng; kịp thời nắm bắt dư luận xã hội, chủ động phòng ngừa, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch lợi dụng việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy để chống phá, chia rẽ nội bộ.
Kịp thời cụ thể hoá các văn bản về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp để tổ chức thực hiện; các cơ quan, đơn vị, địa phương cụ thể hoá thành chương trình, kế hoạch đảm bảo phù hợp với tình hình thực tiễn; rà soát, đánh giá tổng thể về số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã; rà soát, cắt giảm, đơn giản hoá các thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, triển khai đồng bộ hệ thống thông tin dữ liệu dùng chung giữa các ngành và địa phương, bảo đảm hoàn thiện kết nối, chia sẻ liên thông, thống nhất;...
Sau gần một năm đi vào vận hành, chính quyền địa phương 2 cấp tại tỉnh hoạt động ổn định, thông suốt và hiệu quả. Các cấp, các ngành đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy. Nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên về ý nghĩa, tầm quan trọng trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế có sự chuyển biến tích cực, toàn diện và sâu sắc. Kịp thời ban hành kế hoạch, các văn bản cụ thể hóa để tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Sau sắp xếp, toàn tỉnh giảm 5 cơ quan chuyên môn và 1 đơn vị sự nghiệp thuộc UBND tỉnh; giảm 44 phòng và tương đương thuộc các sở, ban, ngành cấp tỉnh, 95 phòng và tương đương cấp huyện; kết thúc hoạt động 08/08 đơn vị hành chính cấp huyện; giảm 64,15% số đơn vị hành chính cấp xã (68/106 xã, phường). UBND tỉnh còn 19 cơ quan, đơn vị trực thuộc, với 173 phòng và tương đương; đồng thời tổ chức lại Thanh tra tỉnh và sắp xếp đồng bộ tổ chức đảng trong hệ thống chính trị. Ở cấp xã, thành lập 38 xã, phường với 531 cơ quan, đơn vị trực thuộc, bảo đảm duy trì hoạt động cung cấp dịch vụ công thiết yếu. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh có 420 đơn vị sự nghiệp. Đến nay, toàn tỉnh có 450 đơn vị sự nghiệp, cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện mới. Việc sắp xếp đã góp phần tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, bảo đảm vận hành thông suốt, ổn định.
Kinh tế của tỉnh tiếp tục phát triển ổn định; tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 7,52%; quý I năm 2026 đạt 9,65%; thu ngân sách trên địa bàn năm 2025 đạt 3.574,9 tỷ đồng, vượt 50% dự toán giao, tăng 40,5% so với cùng kỳ, 4 tháng đầu năm 2026 đạt 861 tỷ đồng, đạt 35% dự toán giao, tăng 21% so với cùng kỳ... Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư xây dựng, nhất là hệ thống giao thông, điện, thông tin liên lạc, trường học, bệnh viện và các công trình công cộng. Công tác cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục có chuyển biến tích cực, quan tâm thu hút đầu tư và đồng hành tháo gỡ khó khăn cùng doanh nghiệp.
Lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục được triển khai hiệu quả, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng lên, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân được quan tâm thực hiện; nhiều sự kiện văn hóa, văn nghệ được tổ chức sôi nổi từ tỉnh đến cơ sở, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống và cải thiện đời sống tinh thần của Nhân dân; công tác đảm bảo an sinh xã hội, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được đẩy mạnh; công tác dạy và học được triển khai đúng kế hoạch, chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới được tập trung triển khai thực hiện.
An ninh chính trị được giữ vững, công tác quốc phòng - quân sự địa phương được quy trì ổn định, đảm bảo an toàn cho các sự kiện chính trị quan trọng; chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững.
Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở được sắp xếp, kiện toàn đảm bảo tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thông suốt, kịp thời từ cấp tỉnh đến cấp xã. Việc thành lập, sáp nhập, giải thể các tổ chức, đơn vị được thực hiện bảo đảm theo quy định và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Chuẩn bị kỹ lưỡng phương án nhân sự, chế độ chính sách, trụ sở, tài chính, tài sản, trang thiết bị, con dấu và các điều kiện cần thiết khác để triển khai thực hiện.
Sau sắp xếp các cơ quan, đơn vị, tổ chức bộ máy mới theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã sớm ổn định và đi vào hoạt động đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của các cơ quan, tổ chức được phân định, điều chỉnh, bổ sung kịp thời; cơ bản đã khắc phục tình trạng chồng chéo, bất cập trong thực hiện nhiệm vụ. Kịp thời xây dựng, sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc, các quy chế, quy định về công tác cán bộ. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được kiện toàn, sắp xếp hợp lý, có cơ cấu phù hợp theo vị trí việc làm, chất lượng được nâng lên; thực hiện điều động 12.422 lượt cán bộ, công chức, viên chức, trong đó 11.917 người về công tác tại 38 xã, phường. Sau sắp xếp, tiếp tục điều động 1.157 lượt, góp phần cơ bản khắc phục tình trạng thiếu, thừa cục bộ. Công tác tăng cường, biệt phái được triển khai tích cực với 11 sở, ngành thành lập tổ công tác hỗ trợ cơ sở, 7 sở, ngành cử 15 công chức, viên chức biệt phái; đồng thời thực hiện điều động, luân chuyển nhiều lượt cán bộ giữa các cấp, các ngành.
Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và cấp xã được thiết lập, vận hành ổn định, đáp ứng nhu cầu thực hiện thủ tục hành chính của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp một cách liên tục, thông suốt và hiệu quả. Việc bố trí trụ sở, trang thiết bị đầu cuối, phân công lãnh đạo và nhân lực tại 38/38 xã, phường đảm bảo khối lượng công việc thực tế được xử lý kịp thời, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền 2 cấp, tạo niềm tin và sự hài lòng cho người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn tồn tại một số hạn chế, khó khăn như: Tư duy, năng lực và phương pháp làm việc của một bộ phận cán bộ cấp cơ sở chưa theo kịp yêu cầu, tiến độ công việc trong giai đoạn mới; cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động tại một số xã còn nhiều khó khăn; còn tình trạng vừa thừa, vừa thiếu cán bộ; một số xã còn thiếu cán bộ có kinh nghiệm và chuyên môn sâu, nhất là các chuyên ngành: Công nghệ thông tin, đất đai, xây dựng; hạ tầng số chưa đồng bộ;...
Để tiếp tục phát huy hiệu quả những kết quả đạt được sau gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau: Tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu trong thực hiện các chủ trương của Đảng, Nhà nước và của tỉnh về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với tinh giản biên chế, cơ cấu lại và xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ đối với các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp; sắp xếp đơn vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương; rà soát, kiện toàn, bố trí cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, đảm bảo về số lượng, có năng lực, trình độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; nâng cao chất lượng hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, gần dân, sát dân; đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW;....
.