Lai Châu: Tăng cường công tác phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền trong công tác giám sát và phản biện xã hội

Trong thời gian qua, công tác phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền các cấp trong thực hiện giám sát và phản biện xã hội tiếp tục được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai đồng bộ, từng bước đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Tuy nhiên, từ thực tiễn đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa về nội dung, phương thức và trách nhiệm phối hợp để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Trên cơ sở đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đã chủ động nắm bắt tình hình Nhân dân, kịp thời tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri; tích cực tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; tăng cường giám sát cải cách hành chính, giải quyết khiếu nại, tố cáo và việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân ngày càng được khẳng định, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TW của Ban Bí thư, Mặt trận Tổ quốc các cấp đã chủ động hiệp thương với các tổ chức chính trị - xã hội, tranh thủ sự lãnh đạo của cấp ủy, sự phối hợp của chính quyền để xây dựng và triển khai kế hoạch giám sát, phản biện xã hội theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức, dàn trải. Chỉ tính riêng trong năm 2025, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã chủ trì 36 cuộc giám sát; giám sát 7 người đứng đầu, cán bộ chủ chốt theo Quy định số 124-QĐ/TW; phối hợp với HĐND cùng cấp tham gia 40 cuộc giám sát; tham gia giám sát thường xuyên tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của tỉnh; phối hợp giám sát việc bắt, tạm giữ tại Trại tạm giam Công an tỉnh và nhà tạm giữ Công an các xã. Các tổ chức thành viên như: Công đoàn, Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ tiếp tục phát huy vai trò giám sát chuyên đề theo lĩnh vực, qua đó cho thấy yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, phân định rõ trách nhiệm chủ trì, phối hợp và theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận sau giám sát.

Cùng với đó, hoạt động của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và các Tổ hòa giải ở cơ sở tiếp tục được củng cố, gắn chặt hơn với trách nhiệm phối hợp của chính quyền trong tiếp thu, xử lý và phản hồi kết quả. Ban Thanh tra Nhân dân tiến hành 6 cuộc giám sát; Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng theo dõi, kiểm tra 87 dự án, vụ việc, kịp thời phát hiện và xử lý 3 trường hợp sai phạm; các Tổ hòa giải tham gia hòa giải 646 vụ việc, trong đó hòa giải thành 599 vụ, đạt tỷ lệ 92,7%. Mặt trận Tổ quốc các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội đã tiếp nhận, chuyển 13 đơn thư khiếu nại, tố cáo của Nhân dân đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Thực tiễn này tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc giải quyết và phản hồi kết quả sau giám sát, phản biện.

Song song với công tác giám sát, hoạt động phản biện xã hội được đổi mới theo hướng lựa chọn đúng, trúng những vấn đề Nhân dân quan tâm, bảo đảm tính dân chủ, khoa học và trách nhiệm tiếp thu của cơ quan soạn thảo. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã phối hợp tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với Dự thảo Nghị quyết về phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung giai đoạn 2026 - 2030, với nhiều ý kiến tham gia trực tiếp và bằng văn bản. Ở cấp xã, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã tổ chức nhiều hội nghị phản biện đối với các nội dung quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất, xây dựng nông thôn mới và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, qua đó khẳng định vai trò phản biện xã hội là kênh tham vấn chính sách quan trọng.

Đặc biệt, việc phối hợp tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với các dự thảo văn kiện lớn của Đảng và Nhà nước được triển khai nghiêm túc, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến đóng góp vào dự thảo các Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025- 2030; ở cơ sở, hàng nghìn hội nghị, buổi sinh hoạt được tổ chức để lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013. Qua đó cho thấy, yêu cầu đổi mới công tác phối hợp không chỉ dừng lại ở việc tổ chức lấy ý kiến, mà phải gắn chặt với trách nhiệm tiếp thu, giải trình và hoàn thiện chủ trương, chính sách, bảo đảm ý Đảng hợp với lòng dân.

Tuy nhiên, công tác phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền trong giám sát, phản biện xã hội ở một số xã, cấp ủy và các tổ chức chưa thật sự quan tâm đúng mức; số cuộc giám sát, văn bản phản biện còn ít; việc giám sát theo Quy định số 124-QĐ/TW ở một số nơi chưa phát huy đầy đủ vai trò của đoàn viên, hội viên và Nhân dân. Hiệu quả, tác động của một số hoạt động giám sát, phản biện xã hội chưa thật sự rõ nét.

Từ thực tiễn triển khai công tác giám sát và phản biện xã hội thời gian qua cho thấy, việc tăng cường phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền các cấp là yêu cầu khách quan, xuyên suốt, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoạt động. Trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp phải chủ động tham mưu, đề xuất; đồng thời, cấp ủy, chính quyền các cấp cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức giám sát theo hướng tập trung, sát với thực tiễn địa phương. Ưu tiên lựa chọn những vấn đề Nhân dân quan tâm, các lĩnh vực dễ phát sinh vướng mắc; tăng cường giám sát đối với người đứng đầu và cán bộ chủ chốt. Việc tổ chức phản biện xã hội cần được thực hiện với hình thức phù hợp, bảo đảm ý kiến phản biện có căn cứ, khách quan, mang tính xây dựng, nhất là đối với các chủ trương, chính sách liên quan trực tiếp đến vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh. Đồng thời, chủ động đề nghị chính quyền các cấp quan tâm chỉ đạo việc tiếp thu, trả lời, giải trình các kiến nghị sau giám sát, phản biện xã hội một cách rõ ràng, kịp thời. Qua đó, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững của địa phương trong giai đoạn mới./.